Karbon ayak izi

Karbon ayak izi

Karbon ayak izi
Karbon ayak izi, birim karbondioksit cinsinden ├Âl├ž├╝len, ├╝retilen sera gaz─▒ miktar─▒ a├ž─▒s─▒ndan insan faaliyetlerinin ├ževreye verdi─či zarar─▒n ├Âl├ž├╝s├╝d├╝r ve iki ana par├žadan olu┼čur: do─črudan (birincil) ayak izi ve dolayl─▒ (ikincil) ayak izi. Birincil ayak izi, evsel enerji t├╝ketimi ve ula┼č─▒m (s├Âz gelimi araba ve u├žak) dahil olmak ├╝zere fosil yak─▒tlar─▒n─▒n yanmas─▒ndan ortaya ├ž─▒kan do─črudan CO2 emisyonlar─▒n─▒n, ikincil ayak izi ise kulland─▒─č─▒m─▒z ├╝r├╝nlerin t├╝m ya┼čam─▒n d├Âng├╝s├╝nden bu ├╝r├╝nlerin imalat─▒ ve en sonunda bozulmalar─▒yla ilgili olan dolayl─▒ CO2 emisyonlar─▒n─▒n ├Âl├ž├╝s├╝d├╝r.

Karbon ayak izini azaltmak i├žin ├Âneriler
­čĹú Araba d├╝┼č├╝k g├╝├žl├╝ (k├╝├ž├╝k) olmal─▒, y├╝r├╝yerek gidilebilecek mesafeler y├╝r├╝nerek, uygun ┼čartlar varsa bisiklet kullan─▒larak kat edilmelidir. Arabayla i┼če gitmek mecburiyeti varsa araba payla┼č─▒lmal─▒d─▒r. Arac─▒n─▒ uygun h─▒zda kullan─▒larak ve takip mesafesi korunarak gaz-fren olay─▒ndan ka├ž─▒nmak, ├Ânemli miktarda yak─▒t tasarrufu sa─člar.
­čĹú At─▒klar─▒n azalt─▒lmas─▒, imalat├ž─▒lar─▒n gereksiz ve tabiatta bozulmayan ambalaj malzemeleri kullanmamalar─▒, ambalajs─▒z t├╝ketilebilecek ├╝r├╝nlerin ambalaj kullanmadan t├╝ketilmesi, karbon ayak izini k├╝├ž├╝lt├╝r. Bitkisel ve hayvansal art─▒klar─▒n ├ž├Âpe at─▒lmas─▒ yerine bah├žede ya da belde parklar─▒nda tabii g├╝bre olarak kullan─▒lmas─▒, geriye d├Ân├╝┼č├╝m konusuna ├Âzen g├Âsterilmesi, gerekli olmad─▒k├ža ├žok k├╝├ž├╝k miktarlarda ambalajlanm─▒┼č g─▒da ├╝r├╝nlerinim t├╝ketilmemesi yine pozitif etki eder.
­čĹú Do─čal gaz yerine ─▒s─▒nmak i├žin G├╝ne┼č enerjisi kullanmak. Bu yolla do─čal gaz faturalar─▒ndaki mebla─č y─▒lda y├╝zde 70 oran─▒nda azalabilir. Kaloriferlerin petek ─▒s─▒lar─▒ en alt d├╝zeyde tutulmal─▒, binalar yeteri kadar havaland─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Buralarda yap─▒lacak iyi bir ─▒s─▒ yal─▒t─▒m─▒ do─čal gaz faturalar─▒ mebla─č─▒n─▒ ve karbon ayak izini k├╝├ž├╝ltmede ├Ânemli bir rol oynar.
­čĹú Elektrik i├žin yenilenebilir enerji kullanmak, tasarruflu ampuller, buzdolaplar─▒, klima cihazlar─▒n─▒ tercih etmek.
­čĹú Seyahatlere m├╝mk├╝n oldu─čunca toplu ta┼č─▒ma ara├žlar─▒yla ├ž─▒kmak, tatillere u├žakla gitmek. Yerel otob├╝s, tren hizmetleri k─▒sa mesafeler i├žin kullan─▒lmal─▒d─▒r.

─░kincil ayak izini azaltmak i├žin teklifler
Bir ┼čeyler sat─▒n al─▒nd─▒─č─▒nda bu ├╝r├╝nlerin nerelerde ├╝retildi─či ve ├╝retimde hangi maddelerin kullan─▒ld─▒─č─▒ g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nmal─▒d─▒r. ─░malat ya da nakliyesinde y├╝ksek emisyona sahip olan ├╝r├╝nlerden m├╝mk├╝n oldu─čunca ka├ž─▒n─▒lmal─▒d─▒r. S├Âzgelimi ├žo─ču Avrupa ve Kuzey Amerika ├╝lkelerinde musluk suyunu kullanmada herhangi bir sak─▒nca olmamas─▒na ra─čmen insanlar ┼či┼če suyu alma konusunda ─▒srar etmektedir. E─čer ┼či┼če ├╝zerinde volkanik kaynaklardan geldi─či konusunda bir ibare varsa uzak bir yerden ithal edildi─činden emin olunabilir. Suyun nakliyesinin karbon ayak izini daha b├╝y├╝k olacakt─▒r. Bir de buna ┼či┼čeleme veya geri d├Ân├╝┼č├╝mden kaynaklanan emisyonlar─▒ eklenirse ├ževreye negatif etki g├Âr├╝l├╝r. Ba┼čka ambalajlar i├žin de benzer durumlar olabilir. Mesela ayn─▒ hacimde iki i├žecek kab─▒ndan biri, kullan─▒c─▒lar─▒n hafifli─činden dolay─▒ tercih etti─či al├╝minyumdan ise bu kab─▒ ├╝retmek i├žin kullan─▒lan enerji, ayn─▒ hacimdeki depozitosuz (tek kullan─▒ml─▒) cam ┼či┼če ├╝retimi i├žin gereken enerjinin 20 mislidir. ┼×i┼če, ├žok kullan─▒ml─▒ysa bu oran daha da b├╝y├╝r. Dolay─▒s─▒yla ┼čuurlu kullan─▒c─▒n─▒n cam ┼či┼čeleri tercihi ├Ânerilir.

Yiyecek ve i├žeceklerin uzak mesafelerden gelenlerinden ka├ž─▒nmal─▒, yerel ├╝r├╝nleri t├╝ketmeye ├Âzen g├Âstermelidir. Sat─▒n al─▒nan yiyeceklerin hangi ├╝lkeden geldi─či etiketinde yaz─▒l─▒d─▒r. Muz al─▒nacaksa yerli muz, D├╝nya’n─▒n ├Âteki ucundan muza tercih edilmeli, uzaktan gelen bir ┼či┼če i├žecek yerini ├žok daha az yol kat etmi┼č ├╝r├╝nler al─▒nmal─▒d─▒r. ├çevre a├ž─▒s─▒ndan verilebilecek en iyi karar, m├╝mk├╝nse meyve ve sebzeleri kendi bah├žesinde yeti┼čtirmektir. Permak├╝lt├╝r uygulamalar─▒, bu konuda basit ve uygulanabilir ├ž├Âz├╝mler sunar. Bir elma a─čac─▒ dikildi─činde hem bir├žok meyve elde edilmi┼č, hem de a─ča├žla atmosferdeki karbon miktar─▒n─▒n azalmas─▒na katk─▒da bulunulmu┼č olunur.

Et t├╝ketiminde ├Âzellikle k─▒rm─▒z─▒ et t├╝ketimi azalt─▒lmal─▒d─▒r.

Uzak ├╝lkelerden gelen elbiselerin etiketlerinden anla┼č─▒lmas─▒ h├ólinde yak─▒nda ├╝retilmi┼č uygun elbiseye tercih edilmemelidir.

Fazla ya da do─čada bozunmayan maddelerle ambalajlanm─▒┼č ├╝r├╝nlerden uzak durulmal─▒d─▒r. Mesela yumurta al─▒rken k├Âp├╝k ambalaj yerine karton veya mukavvadan yap─▒lm─▒┼č ambalaja konulmu┼č yumurtalar─▒ ├ževre koruma a├ž─▒s─▒ndan se├žmelidir.

Bu konuyu oyla!
[Toplam: 2 Ortalama: 5]
(Visited 13 times, 1 visits today)

Benzer konular

Leave a Comment