Toprak verimlili─či

toprakta fide

Toprak verimlili─či
Toprak verimlili─či; topra─č─▒n fiziksel, kimyasal ve biyolojik de─čerlerinin b├╝t├╝n├╝yle elde edilen verimliliktir. Bu verimlili─čin s├╝rd├╝r├╝lmesi ayr─▒ca baz─▒ toksik materyallerden toraklar─▒n korunmas─▒n─▒ da gerekli k─▒labilir.

Fiziksel fakt├Ârler
Tora─č─▒n porozite, ge├žirgenlik, agregat olu┼čturma, havalanma, nem, pH, EC (tuzluluk), katyon ve anyon gibi besin elementlerini tutma kapasitesi gibi ├Âzelliklerini belirler. Bu ├Âzellikler ne kadar iyi ise bitkiler besin elementlerinden o kadar iyi faydalan─▒rlar. Verimlilikte toprak derinli─či ve “taban ta┼č─▒” gibi fiziksel unsurlar verimlili─či belirleyen di─čer fiziksel fakt├Ârlerdendir. Ya─čmur veya sulama suyunun daha derine inmesine m├╝sait toprak yap─▒s─▒nda nemlilik daha uzun s├╝re devam edebilir ve derin k├Âk yap─▒s─▒na sahip bitki ve a─ča├žlar─▒n kurak mevsimde ayakta kalmas─▒na yard─▒mc─▒ olur.

Kimyasal fakt├Ârler
Bitki besin elementlerinin toprakta, bitki i├žin optimal de─čerlerde bulunmas─▒ ifade eder. Bu elementlerin eksikli─či bitkilerde beslenme ve geli┼čim bozukluklar─▒na yol a├žabilece─či gibi, fazlal─▒klar─▒ da bitkiler ├╝zerinde toksik etkiler olu┼čturur. Besin elementleri bitkiler taraf─▒ndan fazlaca t├╝ketilen N, P, K, S gibi makro ve Zn, Cu, Fe, Mg, Mn, Mo gibi mikro elementlerden olu┼čur. Elementlerin bitkiler taraf─▒ndan etkili bir ┼čekilde kullan─▒m─▒, bu elementlerin orant─▒l─▒ bir ┼čekilde toprakta bulunmas─▒ yan─▒nda nem, ─▒s─▒, ba─člay─▒c─▒ ve tutucu y├╝zey, k─▒lcal k├Âk geli┼čimi vb bir├žok fakt├Âr├╝n bir arada bulunmas─▒ ile m├╝mk├╝n olur.

Biyolojik fakt├Ârler
Topra─č─▒n biyolojik dengesi, bitkilerin simbiotik ya┼čamlar─▒, parazitozlar, bitki hastal─▒klar─▒ gibi konular─▒ etkiler. Toprak solucanlar─▒n─▒n ya┼čam─▒, azot fikse eden ve d├Ân├╝┼čt├╝ren bakteriler, baz─▒ bitki k├Âklerinde simbitok ya┼čam s├╝rd├╝ren mantar cinsleri (mikoriza) toprak verimlili─činin s├╝rd├╝r├╝lmesi i├žin mutlak gerekililiktir. Do─čal ├ževrinin devam─▒ a├ž─▒s─▒ndan gerekli olan toprak biyolojik faaliyeti nem, ─▒┼č─▒k ve ─▒s─▒ gibi ├ževresel fakt├Ârlerin ya┼čam i├žin optimal ┼čartlar─▒n temin edildi─či ortamlarda en ├╝st d├╝zeye ├ž─▒kar. Verimlili─čin korunmas─▒, ortamda ─▒s─▒, ─▒┼č─▒k, havalanma, nem gibi ├Âzelliklerinin korunmas─▒yla m├╝mk├╝n olur.

Organik madde
Toprakta organik maddelerin varl─▒─č─▒ bitki beslenmesi i├žin gerekli besin deste─či a├ž─▒s─▒ndan son derece gerekli bir unsurdur. Organik madde topra─č─▒n verimlili─či belirleyen fiziksel, kimyasal ve biyolojik ├Âzelliklerinin korunmas─▒nda ve s├╝rd├╝r├╝lmesinde son derecede ├Ânemlidir. ├ľrne─čin topra─č─▒n CEC de─čeri, nem, mineral de─čerleri yan─▒nda topra─č─▒n biyolojik faaliyetlerinin devam─▒ da organik madde varl─▒─č─▒yla m├╝mk├╝nd├╝r. Organik maddenin artmas─▒ i├žin tar─▒m topraklar─▒nda daha fazla bitkisel art─▒k b─▒rak─▒lmal─▒, bunlar yak─▒lmamal─▒, par├žalanarak topra─ča g├Âm├╝lmelidir. Ayr─▒ca organik g├╝bre ve kompost kullan─▒m─▒ ├Ânemlidir.

Toprak iyile┼čtirme
─░yile┼čtirme ├že┼čitli teknikler ve malzemeler kullanarak ├žorak, verimsiz veya tar─▒m i├žin kullan─▒┼čs─▒z topraklar─▒n verimli ve kullan─▒labilir hale getirilmesidir. Bu ┼čekilde mineral, organik madde gibi i├žerikler yan─▒nda, pH, ge├žirgenlik, tekst├╝r gibi toprak ├Âzellikleri de iyile┼čtirilebilir.

Toprak pH’─▒n─▒n kimyasal yollarla d├╝┼č├╝r├╝lmesi m├╝mk├╝n olmakla birlikte bu ├ž├Âz├╝m ge├žicidir ve gerekli olan pH d├╝┼č├╝r├╝c├╝lerin miktar─▒ ve fiyat─▒ ekonomik olmaktan uzakt─▒r.

Topra─ča ilave edilen bitkisel organik at─▒klar ve organik g├╝breler toprakta uygun tekst├╝r ve tamponlay─▒c─▒ maddeler olu┼čturarak topra─č─▒n bitkisel ├╝retim i├žin ideal yap─▒ya kavu┼čmas─▒n─▒ sa─člar. Leg├╝m (baklagiller) bitkilerinin topra─č─▒ asitlendirdi─či de akademik yay─▒nlarda kaydedilen bilgilerdendir.

Son zamanlarda biyolojik k├Âm├╝r’├╝n ├ževresel faydalar─▒ yan─▒nda toprak iyile┼čtirmede kullan─▒labilece─či ├╝zerinde ├žal─▒┼čmalar bulunmaktad─▒r.

Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]
(Visited 1 times, 1 visits today)

Benzer konular

Leave a Comment