Besin maddelerinin eksiklik ve fazlal─▒k belirtileri

Besin maddelerinin eksikli─či

Besin maddelerinin eksiklik ve fazlal─▒k belirtileri
Karbondioksit ve su bitkilere karbon, hidrojen ve oksijen elementlerini sa─člar. Bu elementler bitkideki organik bile┼čiklerin temel yap─▒sal elemanlar─▒d─▒r. Ancak bitkilerin yap─▒s─▒na, bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda bir├žok element de girer. Elementler ├že┼čitli bile┼čiklerin yap─▒s─▒na kat─▒lma d─▒┼č─▒nda, ozmotik bas─▒nc─▒n d├╝zenlenmesi ve enzim faaliyetlerinde g├Ârev yaparlar.

Bitkilerin b├╝y├╝mesi i├žin baz─▒ elementlerin ya┼čamsal ├Âneme sahip oldu─ču anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu tip elementlere mutlak gerekli element denir. Ara┼čt─▒rmac─▒lar hangi elementin mutlak gerekli element oldu─čunu saptamak i├žin topraks─▒z k├╝lt├╝r (su k├╝lt├╝r├╝) ad─▒ verilen bir tekni─či kullan─▒r. Bitkilerin oransal olarak fazla miktarlarda ihtiya├ž duyduklar─▒ mutlak gerekli elementler makro element olarak adland─▒r─▒l─▒r. Bunlar karbon, hidrojen, oksijen, azot, fosfor, k├╝k├╝rt, potasyum, kalsiyum ve magnezyumdur. Bitkilerin ├žok az miktarlarda ihtiya├ž duyduklar─▒ mutlak gerekli elementler mikro element ad─▒n─▒ al─▒r. Mikro elementler demir, mangan, molibden, bak─▒r, ├žinko, klor, nikel ve borÔÇÖdur.

Mutlak gerekli elementleri alamayan bitkilerde, bu elemente ├Âzg├╝ eksiklik belirtileri ortaya ├ž─▒kar. G├Âzle g├Âr├╝lebilen bu belirtilerin en yayg─▒n olanlar─▒ndan biri k├Âk, g├Âvde ve yapraklarda b├╝y├╝menin azalmas─▒, di─čeri de yapraklar─▒n sararmas─▒d─▒r.

AZOT EKS─░KL─░─×─░: Azot eksikli─či daha ├žok ya┼čl─▒ yapraklarda yapraklarda g├Âr├╝l├╝r, k├╝├ž├╝k ve yaprak rengi sar─▒-ye┼čil portakal sar─▒s─▒ndan k─▒rm─▒z─▒ya kadar de─či┼čebilir. Yapraklar sanki sonbahar mevsimindeki gibi, d├Âk├╝lmeye yak─▒nki rengini al─▒rlar. Ve a┼ča─č─▒dan yukar─▒ya do─čru bir y├Ân takip edip d├Âk├╝l├╝r. Ya┼čl─▒ yapraklar esmerle┼čir ve kuruyup erken d├Âk├╝l├╝r. Yeni ├ž─▒kan s├╝rg├╝nler k─▒sa ve ince kal─▒r. ├çi├žeklenme iyi olmaz, ├ži├žek say─▒s─▒ azal─▒r. ├çi├žekler k├╝├ž├╝kt├╝r ve renkleri bozuktur. K├Âkler s├╝rg├╝nlere oranla daha uzun yan k├Âklenme azd─▒r. Bitkilerde tohum ve meyvede azalmaktad─▒r.
AZOT fazlal─▒─č─▒nda ise bitkiler bodur kalmaktad─▒rlar. Yapraklarda ┼čekil bozukluklar─▒ ve renk bozukluklar─▒ g├Âr├╝lmektedir.

POTASYUM EKS─░KL─░─×─░: Ya┼čl─▒ yaprak kenar ve u├žlar─▒ kahverengi bir renk almaktad─▒r. Yapraklarda kuruma g├Âr├╝l├╝r ve daha sonra pas gibi lekeler g├Âr├╝l├╝r. Ba┼člang─▒├žta bitkinin geli┼čmesi kuvvetli ve s├╝rg├╝nlerin durumu iyidir. Fakat ├ži├žeklenme d├Ânemi ba┼člad─▒─č─▒nda geli┼čme aniden zay─▒flar ve bitki ├žabucak solar. ├çi├žeklerin renkleri beyazd─▒r ve ├ži├žeklerin boyutlar─▒ k├╝├ž├╝kt├╝r. K├Âkler uzundur fakat sa├žaklanm─▒┼č olan k├Âk azd─▒r. Bitki mantar hastal─▒klar─▒na ├žabuk yakalan─▒r. Baz─▒ bitkilerde, g├╝lde oldu─ču gibi potasyum noksanl─▒─č─▒ etkisiyle demir noksanl─▒─č─▒ da ortaya ├ž─▒maktad─▒r.
Fazla potasyum Azot ve magnezyum al─▒mlar─▒n─▒ engeller.

FOSFOR EKS─░KL─░─×─░: Eksiklik daha ├žok ya┼čl─▒ yapraklarda g├Âr├╝l├╝r. Yapraklar koyu ye┼čil renkli, kenarlar─▒ k─▒rm─▒z─▒ms─▒ mor olmaktad─▒r. Yaprak kenarlar─▒nda yar─▒m ay ┼čeklinde sar─▒ms─▒ kahverengi-siyah benekler olu┼čur. Erken yaprak g├Âr├╝l├╝r. Yapraklar donukta┼č─▒r ve ├Âl├╝r. Geli┼čme zay─▒f ve d├╝zg├╝n de─čildir. S├╝rg├╝n zay─▒f, yan s├╝rg├╝n ├ž─▒k─▒┼č─▒ azd─▒r. ├çi├žek ve tomurcuk te┼čekk├╝l├╝ ├žok azd─▒r. ├çi├žekler k├╝├ž├╝k ve renkleri bozuk, k├Âk te┼čekk├╝l├╝ zay─▒f sa├žak k├Âk azd─▒r. Renk k─▒rm─▒z─▒ms─▒ kahverengidir, (enfeksiyon hastal─▒klar─▒na kar┼č─▒ hassasiyet fazlala┼č─▒r).
Fosfor fazlal─▒─č─▒ demir ve di─čer maddeleri tutar ve onlar─▒n noksanl─▒k ar─▒zalar─▒n─▒ ortaya ├ž─▒kar─▒r.

MAGNEZYUM EKS─░KL─░─×─░: Zararlanma daha ├žok ya┼čl─▒ yapraklarda meydana gelir. Yaprak beyaz-ye┼čil bir renk al─▒p yaprak sap─▒ incelmektedir. Yaprak ucu ve kenar─▒ yukar─▒ya do─čru k─▒vr─▒l─▒r. ├çi├žeklenme ├Ânemli derecede azalmaktad─▒r, k├Âk k─▒sad─▒r. Potasyum g├╝brelemesi yap─▒lmadan, Azot (N) kayna─č─▒ olarakta Amonyum kullan─▒lmak suretiyle giderilebilmektedir. Magnezyum fazlal─▒─č─▒nda verim azal─▒r.

KALS─░YUM EKS─░KL─░─×─░: Zararlanma daha ├žok gen├ž yapraklarda g├Âr├╝l├╝r. Geli┼čme zay─▒ft─▒r. S├╝rg├╝n ucundaki yapraklar ├žengel ┼čeklindedir. Yapraklar u├ž ve kenarlar─▒ndan itibaren kurumakta ve y─▒rt─▒lmaktad─▒r. U├žtaki tomurcuklar ├Âl├╝r.

├ç─░NKO EKS─░KL─░─×─░: Yaprak rengi beyaza kadar a├ž─▒lmakta ve ya┼čl─▒ yapraklarda damarlar aras─▒nda benek ┼čeklinde ├Âl├╝ k─▒s─▒mlar g├Âr├╝lmektedir. Devaml─▒ ├žinko noksanl─▒─č─▒nda bu belirtiler t├╝m yapraklara s─▒├žramaktad─▒r. Yaprak y├╝zeyleri k├╝├ž├╝lmekte ve yapraklar d├Âk├╝lmektedir. K├Âk geli┼čmesi fazla etkilenmemektedir.

MANGAN EKS─░KL─░─×─░: Zararlanma daha ├žok gen├ž yapraklarda g├Âr├╝lmektedir. Yaprak damarlar─▒ aras─▒ benekli olmakta yaprak ├Âlmektedir. En ince yaprak damarlar─▒ ye┼čil renkli kalabilmektedir. K├Âkler zay─▒ft─▒r ve yan k├Âkler ├žok geli┼čir.
Mangan fazlal─▒─č─▒ demir noksanl─▒─č─▒na sebep olur.

K├ťK├ťRT EKS─░KL─░─×─░: Zararlanma daha ├žok gen├ž yapraklardad─▒r. Gen├ž yapraklar sar─▒ms─▒ renk almakta, yaprak damarlar─▒ i├ž k─▒s─▒mda daha a├ž─▒k renge d├Ân├╝┼čmektedir. Geli┼čme zay─▒ft─▒r. K├Âkte ├žok say─▒da dallanma olur ve k├Âk rengi beyazd─▒r.
K├╝k├╝rt fazlal─▒─č─▒ halinde ise yapraklar beyazla┼č─▒r. Ya┼čl─▒ yapraklarda k─▒rm─▒z─▒ mor benek olu┼čur.

DEM─░R EKS─░KL─░─×─░: Gen├ž yapraklar sar─▒ms─▒ beyaz bir renk al─▒rlar. Yaprak damarlar─▒ ba┼člang─▒├žta ye┼čil olup sonradan sar─▒ renge d├Ân├╝┼čmekte ve yaprak kenarlar─▒ ├Âlmektedir. Geli┼čme zay─▒ft─▒r. ├çi├žekler k├╝├ž├╝k ve beyazd─▒r. K├Âk k─▒sa ve kahverengi olup ├žok say─▒da yan k├Âk te┼čekk├╝l etmektedir.
Demir fazlal─▒─č─▒ mangan noksanl─▒─č─▒na sebep olur. Fosfor noksanl─▒─č─▒ndaki arazlar ortaya ├ž─▒kar.

BOR EKS─░KL─░─×─░: Zararlanma gen├ž yapraklarda ├žoktur. Renk ├Ânce a├ž─▒k daha sonra kahverengiden siyaha kadar de─či┼čmektedir. Ya┼čl─▒ yapraklar kal─▒nla┼č─▒r ve ├žabuk k─▒r─▒l─▒r. S├╝rg├╝nler k├╝├ž├╝k kal─▒p ├Âl├╝rler. (K─▒sa s├╝rg├╝n olu┼čur) ├ži├žek te┼čekk├╝l├╝ zay─▒flar.

BAKIR EKS─░KL─░─×─░: Zararlanma daha ├žok gen├ž yapraklardad─▒r. Yaprak kenarlar─▒ sar─▒ ve bu yapraklar u├žlar─▒ndan itibaren kurumaktad─▒r. Yan s├╝rg├╝nler ├žok zay─▒ft─▒r. Yaprak d├Âk├╝m├╝ yukar─▒dan a┼ča─č─▒ya do─črudur. ├çi├žek te┼čekk├╝l├╝ ├žok azd─▒r. ├çi├žekler hareketsizdir. Zararlanma ├Âzellikle s─▒cak ve g├╝ne┼čli g├╝nlerde ├žok g├Âr├╝lmektedir. K├Âk geli┼čmesi de ├Ânemli ├Âl├ž├╝de engellenmi┼čtir.
Bir bitkinin ya┼čamsal olaylar─▒n─▒n normal ┼čekilde s├╝rd├╝r├╝lebilmesi, bu olaylar i├žin gerekli elementlerin ortamda yeterli miktarda bulunmas─▒ ile olabilmektedir. Bitki geli┼čimini sa─člayan elementlerden birinin eksikli─či, di─čer elementlerin miktar─▒ yeterli olsa bile bitkinin geli┼čimini s─▒n─▒rlar. Bir ba┼čka ifadeyle bitkinin geli┼čmesini, miktar─▒ en az (minimum) durumda olan geli┼čim fakt├Âr├╝ s─▒n─▒rland─▒r─▒r. Buna Minimum Kural─▒ denir.

Besin tuzlar─▒ do─čal ekosistemlerde ├žo─čunlukla topraktaki ├Âl├╝ organik maddelerin par├žalanmas─▒ sonucu yenilenir. Ancak ├╝r├╝nlerin hasat edilmesi topraklar─▒n mineral i├žeri─čini azalt─▒r. O halde, kaybedilen minerallerin g├╝breleme ile topra─ča yeniden kazand─▒r─▒lmas─▒ gerekir. Bitki beslenmesi i├žin gerekli mineralleri kapsayan do─čal veya yapay maddelere g├╝bre denir.

Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]
(Visited 135 times, 1 visits today)

Benzer konular

Leave a Comment