Xylella fastidiosa

Xylella fastidiosa

Xylella fastidiosa
Phony (Pierce`s) Hastal─▒─č─▒ – Bitki Vebas─▒
D├ťNYA TARIMSAL ├ťRET─░M─░N─░NDE B├ťY├ťK B─░R TEHL─░KE
─░lk ├Ânce Amerika Kaliforniya’da g├Âr├╝len ve 2013 de Portekiz`den i├žeri Avrupa`ya giren, ┼čimdide bizi tehdit eden ├Âzellikle a─ča├žlara ve asmalara sald─▒ran. bir Bakteriyel hastal─▒kla kar┼č─▒ kar┼č─▒yay─▒z.

Uzmanlar Xylella fastidiosa i├žin bir ├žare yok, raporlar─▒ veriyor Ve ekliyorlar – “Ekonomik bir drama ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya olabiliriz”

Xylella fastidiosa ( Phony (Pierce`s Hastal─▒─č─▒ ) Bakteri`in sistemati─či (Viral vb hastal─▒k etmenleri hari├ž)
Sinonimleri : Xylella fastidiosa Wells et al. 1987
B├Âl├╝m├╝ : Bacteria
Altb├Âl├╝m├╝ : Proteobacteria
S─▒n─▒f─▒ :
Tak─▒m─▒ : Gammaproteobacteria
Familyas─▒ : Xanthomonadaceae
Cinsi : Xylella

XYLELLA FAST─░D─░OSA nedir?
Xylella fastidiosa ├╝z├╝m ba─člar─▒, zeytin, badem ve kiraz, ┼čeftali, Turun├žgil gibi meyvelerba┼čta olmak ├╝zere orman ve s├╝s bitkileri gibi ├╝r├╝nlerde ciddi hasara yol a├žabilecek bir pitopatojenik bakteridir.

Hastal─▒k etmeninin genel ├Âzellikleri:
Xylella fastidiosa Wells et al. bakteriyel hastalik etmeni olup, bakteriyel etmen vekt├Âr b├Âcekler (yaprak pireleri) ile tasinmaktadir. Hastalik etmeni bu vekt├Ârler yardimiyla alternatif konuk├žularina ve diger baglara ya da konuk├žularina tasinmaktadir. Bakteriyel etmen baglardan baska mese, seftali ve diger monokotiledon bitkilerde de hastalik yapmaktadir. ├ľzellikle bir ├╝lkede belirli alanlar bu hastalik i├žin olduk├ža kritiktir, hastaligin bulundugu b├Âlgelerde yetistiricilikten m├╝mk├╝n mertebe ka├žinilmalidir. Hastalik etmeni genellikle soguk ve y├╝ksek rakimli b├Âlgelerde daha az ortaya ├žikmaktadir. Hastaliga neden olan bakteri bitkilerin ksilem iletim demetlerinde yerlesir ve bu iletim dokularinin tikanmasina neden olur. Bitkiler bu tikanmadan dolayi, ├Âzellikle sicak aylarda su stresine girmis gibi bir g├Âr├╝n├╝m (yaprak kavrulmasi gibi) almaktadir. Hastalik etmeni bitkilerin yaprak kenarlari boyunca doku ├Âl├╝mlerine neden olur ve bundan dolayi bakteriyel etmen yaprak kenar hastaligi olarak bilinir. Hastaligin bu simptomlarinin olusma nedeni de yukarida belirtildigi gibi yaprak kenarlarina yeterli miktarda su iletilemesinden kaynaklanir. Bitkide bakteri tarafindan olusan bu duruma diger bir ka├ž fakt├Âr neden olabilir, bunlardan bazilari: 1) toprak yeterli nem bulunmamasi, 2) Hava kosullari uygun olmaz ve mevcut su bitki tarafindan alinamadan kaybolur, 3) diger toprak k├Âkenli patojenler ya da fakt├Ârler bitki k├Âklerinin ├Âlmesine neden olmasidir.

Hastal─▒k Etmeninin Belirtileri (Simptomlar─▒):
Hastal─▒k belirtileri k├╝lt├╝varlara g├Âre farkl─▒ olabilir. Infektelen yapraklar ├╝zerinde klorotik lekeler olarak g├Âr├╝l├╝r ve lekenin merkezi kuruyuncaya kadar hastalik yapragi kaplar. Olusan lekeler daha sonra gevrek ve kirilgan bir hal alir. Lekeler ├╝zerinde konsantrik bir b├Âlge olusur ve sonu├žta yaprak tam b├╝y├╝kl├╝g├╝ne erismeden d├Âk├╝lmektedir. Etkilenen bitkilerde meyve olusumu b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de azalir ve ├╝zerindeki meyveler zamanla kurumaktadir. Etkilenen g├Âvdelerin odun dokulari da olgunlasmaz ve yesil bir b├Âlge olarak g├Âvde ├╝zerinde kalir. Bir sonraki sezonda ise bitkilerin g├Âz a├žilmalari ge├žikmektedir. Bundan dolayida dip s├╝rg├╝nleri etkilenen baglarin alt kisimlarinda s├╝rmeye baslar.

Bu hastalik seftali aga├žlarin hizli bir sekilde ├Âl├╝mlerine maruz birakmaz, ama gelismesi ve meyve bu├╝y├╝kl├╝ b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de azalir. Hastalikli aga├žlardaki dallarin internotlarinda kisalma ve lateral (yan) dallanmalarda ise artis olur. Genel olarak aga├žlarin g├Âr├╝n├╝m├╝ c├╝ce ve koyu yesil kompakt bir gelisme sekline sahiptir. Bir ka├ž yil sonra, s├╝rg├╝n ve dallar kirilgan olur ve u├žlardan geriye dogru ├Âl├╝m yaygin olarak ortaya ├žikmaktadir. Infekteli aga├žlardaki meyveler, saglikli aga├žlardakine oranla daha erken olgunlastigi g├Âr├╝lmektedir.

XYLELLA FAST─░D─░OSANIN ZARAR MEKAN─░ZMASI
Xylella, enfekte oldu─ču bitkilerin ksilemlerine sald─▒rarak onlar─▒ kurutur. Ksilem, su ve besleme komponetlerini bitkinin k├Âk├╝nden, ├╝st organlara ta┼č─▒makla g├Ârevli iletken damar a─člar─▒d─▒r. Ksilem kuruyarak, bitkilerin beslenmesi sekteye u─čramaktad─▒r.

Ta┼č─▒nmas─▒ b├Âcekler vas─▒tas─▒ ile olmaktad─▒r. Ksilem ├╝zerinde beslenen herhangi bir b├Âcek, hastal─▒─č─▒n potansiyel bir vekt├Âr├╝ haline gelir. Semptomlara ba─čl─▒ olarak belirtiler de─či┼čebilir olsa da, en s─▒k g├Âr├╝lenler ┼čunlard─▒r:
Ôťö Solma
Ôťö Bitkinin genel g├Âr├╝n├╝m├╝nde olumsuzluk.
Ôťö Yaprak ve dallar─▒n kurumas─▒
Ôťö Bitkinin ├Âl├╝m├╝ (en ciddi durumlarda).

Bu bakteri ile M├╝cadele i├žin deneme ├žal─▒┼čmalar─▒na ba┼člam─▒┼č bulunmaktay─▒z.
├çal─▒┼čmalar─▒m─▒z Ziraat m├╝hendislerimiz taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝lmektedir.
├çal─▒┼čmalar─▒n pozitif olmas─▒ durumunda;
Sadece ├╝lkemize de─čil, t├╝m D├╝nya Tar─▒m ├╝reticilerine b├╝y├╝k faydalar sa─člayacakt─▒r

K├╝lt├╝rel m├╝cadele
1. Hastaliktan ari, sertifikali fide ve fidanlarin kullanimi.
2. Infekteli b├Âlgelerden getirilen kalemler sicak su uygulamasindan ge├žirilmeli (3 saat 45 ┬░C sicakliktaki suda tutulabilir).
3. Infekteli bitki dal ve s├╝rg├╝nler hastaligin olmadigi b├Âlgeye kadar budanmali ve artiklar yok edilmeli.
4. Bazi k├╝lt├╝varlar dayanikli olabilir, bundan dolayi dayanikli k├╝lt├╝varlar tercih edilmeli.
5. Hastaligin devamli g├Âr├╝ld├╝g├╝ ve epidemi yapan b├Âlgelerde yetistiricilikten ka├žinilmali.
6. Vekt├Âr b├Âcekler ile siki bir m├╝cadele yapilmali.

Kimyasal m├╝cadele
Yapraklar yari b├╝y├╝kl├╝g├╝ne ulasincaya kadarve budamalardan sonra Bordo bulamaci ve bakirli preparatlar ile kimyasal ila├žlama yapilabilir.

DENEMELERDE KULLANILAN ├ťR├ťNLER
1- NITRO BACT : Stanes firmas─▒ ├╝r├╝n├╝ ─░minomod├╝lat├Âr
2- STN-KON : Konserve mikrobiyal tar─▒m organik bakterisiti- ilk defa denenmektedir
3- GREEN MIRACLE : Stanes Firmas─▒ ├╝r├╝n├╝ Organik Aktivat├Âr
4- MAGIC WATER : Konserve mikrobiyal tar─▒m ├╝r├╝n├╝ BMOG
5- PROKON : Konserve Mikrobiyal tar─▒m ├╝r├╝n├╝ Bak─▒rl─▒ sol├╝syon.

Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]
(Visited 13 times, 1 visits today)

Benzer konular

Leave a Comment