Bitkilerde fosfor eksikli─či

bitki fosfor eksikli─či

Bitkilerde fosfor eksikli─či
Fosfor noksanl─▒─č─▒na ait belirtiler g├Ârsel olarak hemen hemen her bitkide tan─▒mlanmas─▒na ra─čmen, di─čer besin maddelerinin aksine olduk├ža karakteristik ve ayn─▒ zamanda tan─▒s─▒ da en g├╝├ž olan─▒d─▒r. B├╝y├╝mede gerileme dikkate al─▒nmazsa, noksanl─▒k durumu sanki bitki yeterli besleniyormu┼č g├Âr├╝nt├╝s├╝n├╝ and─▒rmaktad─▒r. Bu durum fosfor noksanl─▒─č─▒na ait tan─▒n─▒n neden g├╝├ž oldu─čunun bir kan─▒t─▒d─▒r. Genel olarak ve ├Âzellikle sebzelerde kuru maddenin % 0.2 sinde az miktarlarda bulunan fosfor bitkide fosfor noksanl─▒─č─▒n─▒ ifade etmektedir. Toprak s─▒cakl─▒─č─▒, nem i├žeri─či, str├╝kt├╝r gibi toprak ├Âzellikleri ve bitkilerin fosfordan yararlanma bak─▒m─▒ndan genetik farkl─▒l─▒klar─▒ gibi fakt├Ârler nedeniyle, bitkide P noksanl─▒─č─▒, her zaman toprakta elveri┼čli P’un yetersiz oldu─ču anlam─▒na gelmektedir.

Topraklarda fosfor, Ca, Fe, ve Al-fosfatlar, Fe ve Al-oksitler, hidroksitler ve hidratoksitler y├╝zeyine adsorbe edilmi┼č ┼čekilde, organik fosfor bile┼čikleri (fitat) ve H2PO4 – ve HPO4 -2 formunda toprak ├ž├Âzeltisinde bulunmaktad─▒r. Topraktaki P formlar─▒ dinamik bir denge i├žinde olup, bu denge, pH, karbonat, seskioksitler, kil, humus, a─č─▒r metaller, nem durumu, su/hava oran─▒, s─▒cakl─▒k ve mikrobiyal aktivite gibi pek ├žok fakt├Âre ba─čl─▒ olarak topraktan topra─ča de─či┼čiklik g├Âstermektedir. Toprak ├ž├Âzeltisinde 0.4-8.0 kg/ha oran─▒nda ├ž├Âz├╝nm├╝┼č P genel olarak bitki ihtiyac─▒n─▒ kar┼č─▒layacak d├╝zeydedir. Buna ra─čmen yo─čun bitkisel ├╝retim ve a┼č─▒r─▒ azot kullan─▒m─▒na ba─čl─▒ olarak artan ├╝retim sonucunda topraklarda P noksanl─▒─č─▒ g├Âr├╝lebilmektedir.

Asit topraklarda P noksanl─▒─č─▒ Al toksisitesinin bariz bir belirtisidir. Bu topraklarda noksanl─▒k kire├žleme ile kaybolmaktad─▒r. Bitkilerin P al─▒m─▒ kurakl─▒k ve d├╝┼č├╝k s─▒cakl─▒k ko┼čullar─▒nda azalmaktad─▒r. Bu ko┼čullarda ├ž─▒kan noksanl─▒k s─▒cakl─▒k ve nemin artmas─▒yla kaybolmaktad─▒r. Buna ilave olarak oksijen noksanl─▒─č─▒nda P al─▒m─▒ engellenmektedir. Bu durum ├Âzellikle kompakte olmu┼č topraklarda g├Âr├╝lmektedir. Bitkilerin P al─▒m─▒ topraklardaki P formlar─▒na, bitki ├že┼čidine, bitkinin katyon absorbsiyon ├Âzelli─čine, k├Âk geli┼čmesine, k├Âk t├╝ylerinin uzunlu─čuna, mikoriza’n─▒n varl─▒─č─▒ gibi fakt├Ârlere ba─čl─▒d─▒r. Bunlara ilave olarak kimi bitkilerin beslenme durumuna ba─čl─▒ olarak ├Âzellikle rizosfer pH’s─▒nda yaratm─▒┼č oldu─ču de─či┼čikliklerde P al─▒m─▒nda etkili olmaktad─▒r.

Fosfor noksanl─▒─č─▒nda b├╝y├╝me gerilemekte, tah─▒llarda yaprak u├žlar─▒ a┼ča─č─▒ do─čru sarkmakta, yapraklar dik duramamakta, ├Âzellikle erken d├Ânemde koyu mavimsi ye┼čil renk olu┼čumu, yaprak b├╝y├╝mesi yava┼člad─▒─č─▒ i├žin bu arada klorofil sentezi devam etti─činden yaprak rengi normale g├Âre daha koyu renk almaktad─▒r. Bitkide antosiyanin sentezi artt─▒─č─▒ndan k─▒rm─▒z─▒ms─▒ menek┼če renk olu┼čumu ve ileri d├Ânemde kahverengi nekrotik beneklerin olu┼čumu g├Âr├╝lmektedir. Noksanl─▒k ilk ├Ânce ya┼čl─▒ yapraklarda ortaya ├ž─▒kmakta, meyvelerde ┼čekil bozuklu─ču ve dona dayan─▒kl─▒l─▒k azalmaktad─▒r.

Fosfor eksikli─či yaratan topraklar ;
– Organik madde i├žeri─či d├╝┼č├╝k olan topraklar
– ├ťst topra─č─▒n erozyonla kayba u─črad─▒─č─▒ alanlar
– Ya─č─▒┼čl─▒ b├Âlgelerde demir ile zengin topraklarda, demir fosfat birikmi┼č (├ž├Âz├╝nemez formda) topraklar,
– Kurak b├Âlgelerde ve kire├žli topraklarda, kalsiyum fosfat birikmi┼č (├ž├Âz├╝nemez formda) topraklar,
– Uzun s├╝re fosforlu g├╝bre kullan─▒lmadan ├╝retim yap─▒lan topraklard─▒r.

Topra─ča a┼č─▒r─▒ fosfor uygulamalar─▒ndan ka├ž─▒n─▒lmal─▒d─▒r, aksi durumlarda Demir (fe), ├çinko (zn), Kalsiyum (Ca), Bor(B) ve Mangan(Mn) al─▒m─▒na engel olur. Vejetasyon d├Âneminin ba┼č─▒nda uygulanacak d├╝┼č├╝k phÔÇÖl─▒ bir fosfor bu olumsuzluklar─▒ ortadan kald─▒racakt─▒r. Toprak uygulamas─▒n─▒n m├╝mk├╝n olmad─▒─č─▒ durumlarda ├╝stten mutlaka p├╝lverize edilmelidir.

Click to rate this post!
[Total: 1 Average: 5]
(Visited 4 times, 1 visits today)

Benzer konular

Leave a Comment