Denizcilik Terimleri 4

Liman, gemi, kargo

Denizcilik Terimleri 4
Denizcilik; suda bir tekneyi bir yerden bir yere g├Ât├╝rme y├Ântemlerinin t├╝m├╝d├╝r. Denizcilik bilim ve sanat─▒n bir kar─▒┼č─▒m─▒ say─▒l─▒r. Denizcilik donan─▒mlar─▒ ve y├Ântemlerinin geli┼čimi kadar, bunlara ili┼čkin hesaplamalar da bilime dayal─▒yken, ara├žlarla gere├žlerin ustal─▒kl─▒ kullan─▒m─▒ ve elde edilen bilgilerin de─čerlendirilmesi bir sanat olarak nitelendirilir. Denizcilik ├╝├ž genel ba┼čl─▒k alt─▒nda ele al─▒nabilir; g├Ârsel dura─čanlarla y├Ân saptama (k─▒y─▒c─▒l─▒k), parakete hesab─▒yla y├Ân saptama (kompas├ž─▒l─▒k) ve g├Âkcisimlerine bakarak y├Ân saptama (y─▒ld─▒zc─▒l─▒k).

Saat A├ž─▒s─▒ : Bir mevkiden veya bir g├Âk cisminden ge├žen meridyen ile Greenwich meridyeni aras─▒nda kalan ve bat─▒ya do─čru ├Âl├ž├╝len a├ž─▒d─▒r.
Saat Dairesi : G├Âk kutuplar─▒ndan ve g├Âk cisminden ge├žen b├╝y├╝k daire. Saat dairesi g├Âk cismi ile beraber hareket eder.
Sabit Arma : Gemi ├╝zerinde devaml─▒ olarak sabit durumda bulunan direk, ├žarm─▒k, giz, seren vb. gibi donan─▒m.
Sabit Havuz : Gemilerin alt k─▒s─▒mlar─▒n─▒n bak─▒mlar─▒n─▒n yap─▒lmas─▒ i├žin tersanelerde karan─▒n oyularak yap─▒ld─▒─č─▒ havuz.
Sabit Pra├žilera Yelkeni : Kandilisas─▒ serenin d├Ârtte birine ba─članan ve tramolalarda karulas─▒ a┼č─▒r─▒lmayan, karulas─▒ direk dibine ba─članan yelken.
Sa├žule : A─ča├žtan yap─▒lm─▒┼č d├Âkmeci kal─▒plar
Safra : Geminin denize elveri┼čli bir durumda bulunmas─▒ i├žin zorunlu ko┼čullardan biri olan su ├žekimi ve dengeyi sa─člamak amac─▒yla gemiye al─▒nan ve gerekti─činde y├╝ks├╝z olarak da yolculuk edebilmesine olanak sa─člayan su, kum veya ta┼č gibi fazla a─č─▒rl─▒klar.
Safra Sarn─▒c─▒ : Safra suyunun al─▒nd─▒─č─▒ sintinelerdeki sarn─▒├žlar.
Sa─ča Devirli Pervane : K─▒├ž taraftan bak─▒ld─▒─č─▒ zaman sancak tarafa do─čru devreden pervane. Tek pervaneli gemilerde pervaneler daima sancak tarafa do─čru d├Âner. ├çift pervaneli gemilerdeyse sancak taraftaki pervaneler sa─ča devirli, iskele taraftaki pervaneler ise sola devirlidir.
Sa─čanak (Civarina) : R├╝zgar─▒n b├Âl├╝mler halinde ┼čiddetli esmesi.
Sa─člam R├╝zgar : Herhangi bir y├Ânden devaml─▒ surette esen r├╝zgar.
Sa─čl─▒k Listesi : Gemi kaptan─▒na liman otoriteleri taraf─▒ndan verilen ve bulundu─ču liman ile seyir istikametlerinde u─črayacaklar─▒ limanlar─▒n sa─čl─▒k durumlar─▒n─▒ g├Âsteren liste. Buna Sa─čl─▒k Patentas─▒ da denilir.
Sahil ─░┼čaretleri : Sahillere yak─▒n seyreden gemilerin mevki tayin etmeleri i├žin sahillerde bulunan Tepe, Cami, Kule, Harabe vb. gibi alametler.
Sahil ┼×eridi : K─▒y─▒ kenar ├žizgisinden itibaren kara y├Ân├╝nde yatay olarak en az 100 metre geni┼čli─čindeki alan.
Sakal : Gemilerin karinalar─▒nda meydana gelen yosunlar.
Sakin Deniz : Ayna gibi d├╝zg├╝n durumdaki deniz ┼čekli.
Salaburun : Yelkenlerin gradin yakalar─▒n─▒ serene kald─▒rmak i├žin gradin yakalar─▒na donat─▒lan selvi├želer.
Salaburun Astar─▒ : Salaburunlar─▒n yelkene de─čdik├že yelken bezini a┼č─▒nd─▒rmamas─▒ i├žin yelkenin salaburunlar hizas─▒na dikilen bez.
Sald─▒rmak : Dar sularda demir al─▒rken geminin pruvas─▒n─▒ hareket istikametine do─čru makine yard─▒m─▒yla ├ževirmek.
Salma : Bir geminin ba┼č─▒n─▒n ├ževrilerek istenen y├Âne do─čru d├Ânmeye ba┼člay─▒┼č─▒, demir ├╝zerinde yatan veya ┼čamand─▒rada bulunan bir geminin ak─▒nt─▒ya veya r├╝zgara tabi olarak y├Ân├╝n├╝n ve mevkisinin de─či┼čmesi.
Salma Omurga : Yelkenli bir teknede i├žerden indirilip kald─▒r─▒lan “madeni veya a─ča├ž levha. “centerboard”
Salmakasas─▒ : Salma omurgal─▒ teknelerde, salman─▒n hareket edebilmesi i├žin omurga ├╝zerine yerle┼čtirilmi┼č, genelde kemere y├Ân├╝nde desteklenmi┼č, birle┼čik kaplar prensibine g├Âre ├žal─▒┼čan d├╝zen, d├╝zenek.
Salpa : Demirin deniz dibinden kurtulmas─▒, a─č─▒rl─▒─č─▒n zincire binmesi an─▒. Demir vira edilirken demir ├Ânce apiko sonra salpa durumuna gelir
Salpa K├╝rek : Yan yana ge├žen ve aralar─▒nda mesafenin ├žok az olmas─▒ durumundaki filikalar─▒n k├╝reklerine topa├žlar─▒ndan tutarak lumbarlardan d─▒┼čar─▒ k─▒├ža do─čru sark─▒tmalar─▒ i├žin verilen komut
Salta : Volta edilmi┼č bir halata bo┼čverilmesi i├žin verilen komut.
Salta Etmek : Gergin bir vaziyette bulunan bir halat─▒ biraz ka├ž─▒rmak
Saltaborina : Borinalar─▒ biraz bo┼čaltmak veya s├╝ratle s─▒├žray─▒p ├ž─▒kmak
Salvo : Gemide bulunan toplar─▒n bir istikamete hep birden ate┼č etmesi.
Salya : Kullan─▒lacak veya kullan─▒ld─▒ktan sonra artan halatlar─▒n g├╝verte ├╝zerine s─▒ra s─▒ra uzunlamas─▒na yat─▒r─▒lmas─▒
Salya Baston : Cunda yelkenlerinin a├ž─▒lmas─▒ i├žin serenler ├╝zerinde bulunan cunda bastonlar─▒n─▒n serenler ├╝zerinden d─▒┼čar─▒ya do─čru s├╝r├╝lmeleri i├žin verilen komut.
Salya Etmek : Bir ┼čeyi bir taraftan bir tarafa a┼č─▒rarak ├žekmek.
Salya Fora : Zinciri ─▒rgata vurmak veya ─▒rgattan kurtarmak i├žin zincirlikten yeteri kadar zincir ├ž─▒karmak.
Salyafora Halat─▒ : Salya forada kullan─▒lan birer ├ž─▒malar─▒na kanca ba─članm─▒┼č halatlar.
Salyafora Kancas─▒ : Salya forada kullan─▒lan birer u├žlar─▒ kancal─▒ di─čer u├žlar─▒ halkal─▒ kancalar.
Samura : Gemi safras─▒.
Sancak : Teknenin pruva-pupa hatt─▒n─▒n sa─č yar─▒s─▒, sa─č taraf─▒.
Sancak Alabanda : D├╝menin sancak tarafa azami olarak bas─▒lmas─▒ i├žin verilen emir.
Sancak Ba─č─▒ : Sancaklar─▒ ve i┼čaret flamalar─▒n─▒ savlolar─▒na ba─člamakta kullan─▒lan bir nevi ba─č
Sancak Ba┼č Omuzluk : Pruvadan itibaren sancak tarafa do─čru 45 derece istikameti.
Sancak Dolab─▒ : ─░┼čaret sancaklar─▒n─▒n muhafaza edilmeleri i├žin k├Âpr├╝├╝st├╝n├╝n veya i┼čaret k├Âpr├╝s├╝n├╝n sancak ve iskele alabandalar─▒na konulan yirmi sekiz g├Âzl├╝ sa├žtan veya a─ča├žtan yap─▒lm─▒┼č dolap.
Sancak Gemisi : En y├╝ksek makam─▒n forsunu ta┼č─▒yan gemi
Sancak G├Ânderi : K─▒├ž tarafa g├╝verteden sanca─č─▒ toka etmek i├žin dikilmi┼č g├Ânder.
Sancak K─▒├žomuzluk : Pruvadan itibaren sancak tarafa do─čru 135 derece istikameti.
Sancak Savlosu : Sancaklar─▒ ve i┼čaret flamalar─▒n─▒ direklere veya serenlere ├žekmekte kullan─▒lan 1,5 burgata kal─▒nl─▒─č─▒na kadar olan ince halatlar
Sancak Taraf─▒ : Geminin ba┼č taraf─▒na d├Ân├╝ld├╝─č├╝nde omurga hatt─▒ndan sa─č tarafta kalan k─▒sm─▒
Sancakla Selamlama : Seyir halinde veya demirli bulunan bir harp gemisinin, yak─▒n─▒ndan ge├žen bir ticaret gemisi taraf─▒ndan kendi milli sanca─č─▒n─▒n mezestre edilerek selamlanmas─▒d─▒r. Harp gemisinin bordas─▒ istikametine gelen ticaret gemisi milli sanca─č─▒n─▒n mezestre eder. Bunu g├Âren harp gemisi de kendi milli sanca─č─▒n─▒ mezestre ve bilahare toka ederek selama kar┼č─▒l─▒k verir. Sonra ticaret gemisi de sanca─č─▒n─▒ toka eder.
Sansabosa : F─▒rt─▒nal─▒ havalarda tek demirde yat─▒l─▒rken demirin taramas─▒ ihtimaline kar┼č─▒ oldu─ču yerde at─▒lan ikinci demirin bosaya vurulmam─▒┼č ve kaloma verilmemi┼č durumu
Sapan : Makaralar─▒n ve tornolar─▒n tablalar─▒ etraf─▒ndaki halat veya demir ku┼čaklar. Y├╝k almakta veya vermekte kullan─▒lan muhtelif uzunluklarda iki u├žlar─▒ radansal─▒ tel veya lif halatlar.
Saravele : Yelkenin sar─▒lmas─▒ i├žin verilen komut.
Savlo : Sancak ├žekmek i├žin kullan─▒lan 1,5 burgatal─▒k ince halat
Savruntu : Sert r├╝zgarlar─▒n dalgalar ├╝zerine ├žarparak su zerrelerini duman halinde kald─▒r─▒p, savurmas─▒
Sefaini Harbiye : Harp maksatlar─▒ i├žin yap─▒lm─▒┼č her s─▒n─▒f tekne
Sefaini Ticariye : Yolcu ve her cins malzeme ta┼č─▒yan gemiler
Se─čirdim : Bir cihaz─▒n veya topun herhangi bir kuvvet tesiri sonras─▒nda eski haline almas─▒ s─▒ras─▒ndaki hareketi
Selamlama : Donanma gemilerinin limanlar─▒ ziyaretlerinde veya devlet ricalinin, Donanmay─▒ ziyaret ve denetlemelerinde belli protokol kurallar─▒na uygun olarak icra edilen selamlama ┼čeklidir. (Top at─▒┼č─▒, ├ž─▒mariva, boru ile d├╝d├╝kle vs.) Bu uygulama denizde kar┼č─▒la┼čan gemiler aras─▒nda da, k─▒dem esas─▒ dikkate al─▒narak uygulan─▒r.
Selvi├že : Yelkenli bir gemi armas─▒ndaki hareketli halatlar.
Selvi├že Boncu─ču : Selvi├želerin donat─▒ld─▒─č─▒ tek delikli bo─čatalar.
Sephiye : Bir cismin su ├╝st├╝nde durmas─▒n─▒ sa─člayan y├╝zd├╝r├╝c├╝ kuvvettir.
Serd├╝men/D├╝menci : Gemilerde veya teknelerde d├╝men tutan personel
Seren : Direkler ├╝zerinde yelken a├žmak i├žin ve i┼čaret ├žekmek i├žin yatay olarak ba─članm─▒┼č g├Ânder.
Seren Vardevelesi : Yelkenlerin seren yakalar─▒n─▒ serene ba─člamak i├žin serenin bir cundas─▒ndan di─čerine kadar seren ├╝zerindeki mapalardan donat─▒lan halat veya demir ├žubuklar. Yelkenleri sarmak ├╝zere marsipetlere basan personel elleri ile serenin vardevelesine tutunurlar.
Seren Yakas─▒ : Yelkenlerin serene ba─čl─▒ ├╝st k─▒s─▒mlar─▒. (matafyon yakas─▒).
Seyftivalf : Emniyet valf─▒
Seyir : Bir gemi veya deniz arac─▒n─▒n bir mevkiden gidilmesi istenilen di─čer bir mevkiye emniyetle g├Ât├╝r├╝lmesi.
Seyir Defteri/Jurnali : Gemi jurnali.
Seyir Fenerleri : Gemi ve deniz ara├žlar─▒n─▒n seyir halinde bulunduklar─▒ zaman ├žekmek ve yakmak zorunlulu─čunda olduklar─▒ “Denizde ├çat─▒┼čmay─▒ ├ľnleme T├╝z├╝─č├╝nde Belirtilmi┼č” fenerler.
Seyir Jurnali : B├╝t├╝n gemilerde seyirde ve limanda bulunduklar─▒ s├╝re i├žinde olaylar─▒n ve ├Ânemli i┼člemlerin g├╝nl├╝k olarak kay─▒t edildi─či kaptan taraf─▒ndan veya yetki verilen personel taraf─▒ndan tutulan ve denetlenen hukuki ge├žerlili─či olan bir kay─▒t defteridir. Bu defterler ilgili makamlar─▒ taraf─▒ndan onaylanm─▒┼č olarak gemilere verilirler.
Seyir Kamaras─▒ : Seyir ile ilgili hesaplar─▒n yap─▒ld─▒─č─▒, i├žinde harita masas─▒ ve dolaplar─▒ (folyo dolaplar─▒) ile l├╝zumlu ne┼čriyat─▒n ve seyir malzemelerinin bulundu─ču k├Âpr├╝ ├╝st├╝n├╝n gerisindeki kamara.
Seyir Yard─▒mc─▒lar─▒ : Deniz fenerleri, ─▒┼č─▒kl─▒ ┼čamand─▒ralar, radyo sinyalleri, g├Âr├╝n├╝r seyir i┼čaretleri ve elektronik mevki koyma tesis ve istasyonlar─▒ gibi gerek milli gerek milletleraras─▒ standartlara g├Âre gemilerin seyir ve emniyet kolayl─▒─č─▒na yard─▒mc─▒ olan tesis ve ara├žlar
Seyretmek : Denizde bir istikamete do─čru gitmek, seyir halinde olmak
S─▒─č Su : Denizin (genellikle sahil k─▒sm─▒na yak─▒n) herhangi bir k─▒sm─▒nda teknelerin seyretmelerine uygun olmayacak ┼čekilde az su bulunan pek derin olmayan yerler
S─▒─čl─▒k : Derinli─či az olan ve gemilerin seyretmeleri tehlikeli olan yerler
S─▒v─▒rya : Filika hamlac─▒lar─▒n─▒n arkalar─▒ndaki ve pruvac─▒lar─▒n─▒n ├Ânlerindeki k├╝rek├žiler. (Hamla s─▒v─▒ryas─▒, pruva s─▒v─▒ryas─▒); Herhangi bir i┼če ara vermeden devaml─▒ y├╝r├╝tmek.
Si─čil : Herhangi bir cismin alt─▒na bir ┼čey s├╝rmek i├žin veya yara savunma malzemesi olarak kullan─▒lan bir taraf─▒ yontulmu┼č ve sivri a─ča├ž takozlar
Silistre : Lumbara─čz─▒nda selamlama veya gemi dahilinde yap─▒lacak anonstan ├Ânce dikkati ├žekmek maksad─▒yla kullan─▒lan kemikten veya madenden yap─▒lm─▒┼č tiz ses ├ž─▒kartan bir cins d├╝d├╝k.
Silongo : Cunda yelkenlerinin serenini, cundalar─▒ndan kald─▒ran kandilisa.
Silyon Feneri : Gece ve karanl─▒kta, gemilerin seyir halindeyken pruva ve grandi direkleri cundalar─▒nda yakt─▒klar─▒ ufkun 20 kertelik bir sahas─▒ndan berrak havada en az 5 milden g├Âr├╝lebilen ve pruvadaki grandiye nazaran daha a┼ča─č─▒da olan beyaz renkli fenerlerdir.
Simofor : ─░ki gemi veya sahil istasyonu aras─▒nda k─▒sa g├Ânderli d├Ârt k├Â┼če sancaklarla yap─▒lan g├Âr├╝n├╝r muhabere usul├╝.
Sinar : Kalafat├ž─▒lar─▒n armuzlara ├╝st├╝b├╝ s─▒k─▒┼čt─▒rmakta kulland─▒klar─▒ bir ├že┼čit demir si─čil.
Sintine : Gemi makine ve kazanlar─▒n─▒n bulundu─ču k─▒sm─▒n zeminin alt─▒nda, genellikle ambar g├╝vertesinin alt─▒nda kalan ve gemi i├žinden s─▒zan sularla makine ve kazan dairelerinden akan ya─č yak─▒tlar─▒n topland─▒─č─▒ en alt k─▒s─▒m.
Sintine Tulumbas─▒/Pompas─▒ : Sintinede biriken s─▒v─▒lar─▒n bo┼čalt─▒lmas─▒ i├žin kullan─▒lan tulumba/pompa
Sis ─░┼čareti : Siste seyir halindeki gemilerin birbirlerine durumlar─▒n─▒ belirtmek ├╝zere d├╝d├╝kle verdikleri i┼čaret.
Sis Kampanas─▒ : Demirde veya ┼čamand─▒rada yatan gemilerin siste mevkilerini belirtmek i├žin ├žald─▒klar─▒ kampana.
Sisal Halat : Manila halattan ├žekme g├╝c├╝ daha zay─▒f olan bitkisel halat.
Siya : Filikalarda k├╝rekleri ba┼čtan k─▒├ža do─čru hareket ettirmek
Siya Etmek/Siya K├╝rek : ─░leri yolla giden bir filikan─▒n durdurulmas─▒ maksad─▒yla k├╝reklerin ters tarafa do─čru ├žekilmesi
So─čra [Sokra] : Armuz kaplamada, k─▒sa gelen kaplama tahtalar─▒n─▒n u├žlar─▒n─▒n birle┼čti─či yerdeki ├žizgi.
Solu─čan : Uzun mesafelerden gelen f─▒rt─▒na sonras─▒ ilerleyen dalgalar
Su ├çekimi : Geminin su kesimi ile omurgas─▒ aras─▒ndaki dikey mesafe. Su ├žekimi miktar─▒n─▒ g├Âstermek ├╝zere ba┼č ve k─▒├ž bodoslaman─▒n her iki taraf─▒na rakamlar konulur, bu rakamlara kana rakamlar─▒ denir.
Su ├ťr├╝nleri : Denizler, i├ž sular ve suni olarak yap─▒lm─▒┼č havuz, baraj, g├Âlet, dalyan ve ├žiftlik gibi tesislerde tabii ve suni olarak istihsal edilen, yeti┼čtirilen su bitkileri, bal─▒klar, s├╝ngerler, yumu┼čak├žalar, memeliler, s├╝r├╝ngenler, kabuklular gibi canl─▒larla bunlardan imal edilen ├╝r├╝nler.
Sualt─▒ T├╝fe─či : Sualt─▒nda bal─▒k av─▒nda kullan─▒lan lastik veya metal yayl─▒, gaz veya hava bas─▒n├žl─▒ t├╝fekler.
Suga Etmek : Vira edip s─▒k─▒┼čt─▒rmak. (Suga kastanyola, suga c─▒vata vb).
Sugari Etmek : Irgat fenerine vurulmu┼č olan halat─▒n ihtiya├ž halinde gev┼četilerek ak─▒t─▒lmas─▒. Bu terim yerine ka├ž─▒r terimi de kullan─▒l─▒r.
Suhatt─▒ : Teknenin g├Âvdesinde, ─▒slak y├╝zeyle kuru y├╝zeyi aras─▒ndaki ├žizgi.
Suyu Suyuna Demirlemek : Bir geminin ├žekti─či su derinli─činden biraz fazla derinli─če kadar gelip demirlemesi
S├╝bye : Hafif i┼člerde kullan─▒lan ve yaln─▒z herhangi bir a─č─▒rl─▒─č─▒n aksi tarafa ├žekilmesine yarayan bir donan─▒m
S├╝bye Armal─▒ : Direklerinde seren yelkenleri olmay─▒p sadece yan yelkenleri bulunan tekneler.
S├╝lyen : Yeni konulan, veya raspa edilerek temizlenmi┼č olan ├želik veya demir sa├žlar ├╝zerine koruyucu olarak s├╝r├╝len genellikle k─▒rm─▒z─▒ renkteki astar boya
S├╝rme ─░skele : Birbiri ├╝zerine aborda olmu┼č gemiler aras─▒nda gidip gelmeyi sa─člamak ├╝zere uzat─▒lan enli tahtalardan yap─▒lm─▒┼č iskele
S├╝rme Omurga : Salma omurga da denilebilir. [Ana omurga bedenine a├ž─▒lan bir yar─▒ktan a┼ča─č─▒ yukar─▒ hareket ettirilebilen tahta veya madeni levha ┼čeklindeki omurga olup yelkenli teknelerde yelkenle seyir an─▒nda devrilmemek veya r├╝zgar alt─▒na d├╝┼čmemek i├žin kullan─▒l─▒r]
S├╝r├╝klenmek : Herhangi bir sebep dolay─▒s─▒yla hareket edemeyen teknelerin r├╝zgar ve ak─▒nt─▒ya tabi olarak mevki de─či┼čtirmesi.

┼×aft : Gemi makinelerindeki krank─▒n ├ževrimsel hareketini pervaneye ileten ├želikten yap─▒lm─▒┼č silindir ┼čeklindeki ├žubuk.
┼×aft Bodoslamas─▒ : ├ťzerinde ┼čaft kovan─▒ bulunan bodoslama.
┼×aft G├Âbe─či : Pervane ┼čaft─▒n─▒n ├ž─▒kmas─▒ i├žin bodoslama ├╝zerine a├ž─▒lan delik
┼×aft Kovan─▒ : ┼×aft─▒n d├Ânmesi ile bodoslaman─▒n a┼č─▒nmamas─▒ i├žin ┼čaft g├Âbe─čine ge├žirilen kovan.
┼×aft Yata─č─▒ : ┼×aft─▒n gemi i├žinde ├╝zerine oturdu─ču ve d├Ând├╝─č├╝ yataklar.
┼×aft Yolu : Makine dairesinden ┼čaft g├Âbe─čine kadar olan ve bir insan─▒n rahat├ža hareket etmesi gereken geni┼člik ve y├╝kseklikte olan su ge├žirmez kapal─▒ yol.
┼×ali : Milli sancaklarla i┼čaret sancak ve flamalar─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ y├╝n kuma┼č.
┼×alopa : Filikadan b├╝y├╝k k├╝rek ve yelkenle hareket eden tekne veya liman i├žinde malzeme ta┼č─▒makta kullan─▒lan k├╝├ž├╝k tekne.
┼×amand─▒ra : Kullan─▒l─▒┼č ┼čekline g├Âre de─či┼čik bi├žimlerde yap─▒lm─▒┼č ve su ge├žirmezli─či temin edilerek y├╝zme kabiliyeti artt─▒r─▒lm─▒┼č sa├ž veya a─ča├žtan yap─▒lm─▒┼č sarn─▒├žlar. Kullan─▒ld─▒klar─▒ yerlere g├Âre demir, sis, palamar, fener ┼čamand─▒ras─▒ gibi isimler al─▒rlar.
┼×amand─▒ra ├ťcreti : ┼×amand─▒raya ba─članan gemiler taraf─▒ndan liman ba┼čkanl─▒klar─▒na ├Âdenen ├╝cret.
┼×apka : Direklerin ├╝st u├žlar─▒na ge├žirilmi┼č yuvarlak tabla.
┼×apka K─▒rm─▒z─▒s─▒ : Gemilerin en y├╝ksek yerini belirtmek i├žin ┼čapka ├╝zerine veya ┼čapkaya yak─▒n bir yere konulan ve ufkun her taraf─▒ndan g├Âr├╝lebilen k─▒rm─▒z─▒ ─▒┼č─▒kl─▒ bir fenerdir.
┼×at : Mavna gibi e┼čya naklinde kullan─▒lan b├╝y├╝k duba
┼×emsiye Demiri : ┼×amand─▒ralar─▒ sabit tutmada kullan─▒lan i├ž taraflar─▒ bo┼č yar─▒m k├╝re ┼čeklindeki demirler
┼×eytan ├çarm─▒h─▒ : ─░ki halat aras─▒na a─ča├ž basamaklarla yap─▒lan bordadan sark─▒t─▒lan merdiven
┼×─▒kka : Halattan ├Âr├╝lm├╝┼č a─č.

Tabla : Makaralar─▒n d─▒┼č y├╝zeylerini olu┼čturan b├Âl├╝m
Tadilat : De─či┼čiklikler, de─či┼čtirme, de─či┼čiklik.
Tahlisiye : Kazaya u─črayan gemilerin yolcu ve personelini kurtarma i┼či.
Tahlisiye Sandal─▒ : Tahlisiye i┼člerinde kullan─▒lan t├╝m gemilerde bulunan ├Âzel sandal.
Tahliye : Bir geminin y├╝k├╝n├╝ bo┼čaltmas─▒. Bir b├Âlmede biriken suyu d─▒┼čar─▒ basmak.
Tahmil : Bir gemiye y├╝k y├╝klemek.
Takatuka : Sigara k├╝l├╝ silkmek i├žin kullan─▒lan bak─▒r veya ├žinko yahut teneke kapal─▒ kutu.
Talazl─▒k : Postalar─▒n ├╝stleri ile kaplama tahtalar─▒n─▒n en ├╝st├╝nde bulunan kaplama tahtas─▒n─▒n ├╝zerine konulan tahta
Talim : Muhtelif gemi hizmetlerinin g├Âr├╝lmesi i├žin personel taraf─▒ndan yap─▒lan e─čitim
Talim Ba┼čl─▒─č─▒ : E─čitim i├žin at─▒lan torpidolara ko┼čulan ba┼čl─▒k
Talvek Hatt─▒ : Bo─čazlarda veya iki ├╝lke aras─▒ndaki deniz mesafesinin karasular─▒ndan daha k─▒sa mesafede olmas─▒ halinde ortadan ge├žti─či varsay─▒lan hat
Tam Armal─▒ : Direklerinin hepsinde seren yelkenleri bulunan gemiler.
Tam Y├╝k A─č─▒rl─▒─č─▒ : Bir geminin ta┼č─▒yabilece─či b├╝t├╝n y├╝klerin a─č─▒rl─▒─č─▒.
Tambura : Halat dolab─▒
Tamburata : Aras─▒nda tek veya ├žift f─▒rd├Ând├╝ bastika bulunan kurta─č─▒zlar─▒ veya May─▒n Tarama gemilerinde manyetik kablonun ├╝zerinde akt─▒─č─▒ makara
Tan : Alacakaranl─▒k
Tan S├╝resi : Ak┼čam g├╝ne┼čin bat─▒┼č─▒ ile karanl─▒─č─▒n ba┼člang─▒c─▒ veya sabah karanl─▒─č─▒n bitimi ile g├╝ne┼čin do─ču┼ču aras─▒ndaki s├╝re.
Tanker : D├Âkme olarak yan─▒c─▒ ├Âzellikte s─▒v─▒ y├╝kleri ta┼č─▒mak i├žin in┼ča edilmi┼č veya d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lm├╝┼č ve bu ama├žla kullan─▒lan ticaret gemisi.
Tarak Gemisi : Limanlar─▒ veya ge├žitleri derinle┼čtirmek i├žin kep├želi olarak yap─▒lm─▒┼č ├Âzel gemi.
Tarak Tutmak : Hisa veya mayna edilmekte veya ask─▒da tutulmakta olan bir vas─▒tan─▒n istenilen y├Ânden farkl─▒ bir y├Âne d├Ânmesini ├Ânlemek ├╝zere vas─▒taya halat ba─člay─▒p ├žekmek veya bir yere volta etmek.
Taret : Top aksam─▒n─▒n ve top personelinin i├žinde bulundu─ču ├želikten yap─▒lm─▒┼č d├Âner kule.
Tava : Borda iskelelerinin alt─▒nda ve ├╝st├╝nde durulacak yer [─░skele tavas─▒]
Tavlon G├╝verte : ├çok g├╝verteli gemilerin ├╝sten itibaren a┼ča─č─▒ya do─čru be┼činci g├╝vertesi
Tayfa : Geminin g├╝verte, makine ve kamara b├Âl├╝mlerinde ├žal─▒┼čan gemi kaptan─▒, gemi zabiti, yard─▒mc─▒ zabitleri ve stajyerler d─▒┼č─▒nda kalan gemi adamlar─▒
Tehlike Hatt─▒(Kurtarma Kerterizi) : Gemileri seyir a├ž─▒s─▒ndan tehlikeli mevkiden uzak tutmak i├žin, belirli bir noktadan ge├žen tespit edilmi┼č bir kerteriz hatt─▒d─▒r. Gemiler bu hatt─▒n tehlikeli olan taraf─▒ndan seyretmezler.
Tekne : Su ├╝st├╝nde kalarak seyreden ve deniz u├žaklar─▒ dahil, su ├╝zerinde ta┼č─▒ma arac─▒ olarak kullan─▒lmakta olan veya kullan─▒lmaya elveri┼čli bulunan her t├╝rl├╝ deniz arac─▒.
Tel Sapan : Y├╝k kald─▒rmada kullan─▒lan her iki ├ž─▒mas─▒ kasal─▒ veya radansal─▒ tel halat.
Tensip : Uygun g├Ârme.
Tente : G├╝verteyi ya─čmur ve g├╝ne┼čten korumak i├žin g├╝verte ├╝zerine a├ž─▒lan branda veya ba┼čka bir malzemeden yap─▒lm─▒┼č ├Ârt├╝.
Tente Kemeresi : Tentelerin a┼ča─č─▒ do─čru sarkmas─▒n─▒ ├Ânlemek i├žin bir ucu tente g├Ânderi ├╝zerine di─čer ucu alabandadaki tente punteli ├╝zerindeki yuvas─▒na oturan, omurgaya dik a─ča├ž k├╝t├╝kler.
Tente Kula─č─▒ : Tenteleri gergin tutmak i├žin tentelerin k├Â┼čelerinde bulunan kam├ž─▒lar.
Tente Lentiyesi : Filikalarla botlar─▒n ├╝zerlerine a├ž─▒lan tentelerin d├╝zg├╝n durmas─▒ i├žin tentelerin kenarlar─▒na ba─član─▒p alabandaya al─▒nan ince savlolar.
Tente Matafyonu : Tentelerin yakalar─▒na a├ž─▒lm─▒┼č bulunan radansal─▒ delikler.
Tente Omurgas─▒ : Tentenin orta k─▒sm─▒na ve alt─▒na konulan a─ča├ž.
Tente Punteli : Tente vardevelesinin borda etraf─▒nda dola┼čt─▒r─▒lmas─▒ i├žin belirli aral─▒klarla g├╝verteye dik olarak konulmu┼č punteller.
Tente tirnelesi : Tentelerin yan yakalar─▒n─▒ vardevele zincirlerine veya halatlar─▒na ba─člamakta kullan─▒lan ve birer ├ž─▒malar─▒ndan tente matafyonlar─▒na dikilmi┼č olan savlolar.
Tersane : Gemi yap─▒lan onar─▒lan fabrika, tezgah veya sanayi merkezi.
Tesviye ┼×i┼česi : Kazan veya sarn─▒├žlar─▒n seviyelerini g├Âsteren cam t├╝pler.
Tevzi Tablosu : Elektri─čin da─č─▒t─▒m─▒n─▒n yap─▒ld─▒─č─▒ tablo.
T─▒raka : Gemi bordas─▒nda boya veya temizlik yapmak i├žin halat ile bordalara g├╝verteden sark─▒t─▒lan tahta.
T─▒rfil Palangas─▒ : Biri sabit ve kam├ž─▒l─▒ di─čeri hareketli ve kancal─▒ iki tornodan olu┼čan bir palanga.
T─▒rnak : Demirin kollar─▒n─▒n ucundaki t─▒rnak ┼čeklindeki k─▒s─▒m.
T─▒rpanto : Tel halatlar ├╝zerine vurulan palanga sapanlar─▒n─▒n tel ├╝zerinde kaymamas─▒ i├žin halat ├╝zerine sar─▒lan ip.
Ticaret Gemisi : Denizde ve i├ž sularda kazan├ž sa─člamak amac─▒yla kullan─▒lan gemi.
Tik a─čac─▒ : Gemi veya yat in┼čas─▒nda kullan─▒lan Hint me┼česi.
Tirenti : Bir halat─▒n ├žekilen ├ž─▒mas─▒
Tirg├╝verte : Tezgahlarda a─č─▒r armadorluk i┼čleri yapan sanatkar veya bu i┼člerin yap─▒ld─▒─č─▒ yer.
Tirim : Bir geminin ba┼č ve k─▒├ž taraflar─▒nda ├žekti─či suyun farkl─▒ olmas─▒ hali. K─▒├žtan ├žekti─či su fazla ise k─▒├žl─▒,ba┼čtan ├žekti─či su fazla ise ba┼čl─▒ denir.
Tirim Tutturmak : Bir gemiyi istenilen trimde y├╝klemek
Tirim Yapmak : D├Âkme kat─▒ y├╝kleri ambarlara yayarak d├╝zlemek.
Tirimli Gemi : Ba┼čtan ve k─▒├žtan ├žekti─či sular─▒ farkl─▒ olan gemi
Tirinket : Pruva dire─činde en altta bulunan ana seren.
Tirinket Yelkeni : Tirinket sereni ├╝zerine ├žekilen yelken.
Tiriz : ├çarpma ve s├╝rtmelerden korumak i├žin g├╝vertesiz teknelerin direk ve dubalar─▒n d─▒┼č kenarlar─▒na tak─▒lan tahta yada halat ├Ârg├╝s├╝nden yap─▒lm─▒┼č ├ž─▒k─▒nt─▒.
Tirnele : Tente yakalar─▒n─▒ vardevele zincirine veya teline ba─člamak i├žin birer ├ž─▒malar─▒ yakalar─▒n ├╝zerindeki matafyonlara dikilmi┼č tel ve m├╝rnellerden ├Âr├╝lm├╝┼č k─▒sa kam├ž─▒lar.
Tize Etmek : Halat─▒ germek
Tize Tizeye : Halat─▒n bir yere ucu ucuna eri┼čmesi.
Toca : Bir halat veya zincirin dola┼č─▒p k├Ârd├╝─č├╝m olmas─▒.
Toka Etmek : Bir ┼čeyi yerine kadar kald─▒rmak yukar─▒ya ├žekmek.
Toka Sancak : Harp gemilerinde sabahlar─▒ saat 08:00’da sanca─č─▒n k─▒├ž g├Ândere veya gize merasim t├Âreni ile ├žekilmesi
Tomar : Toplar─▒n haznelerine hartu├ž ve mermiyi s├╝r├╝p yerle┼čtirmekte kullan─▒lan ucu takozlu bir g├Ânder.(5 pusluk toplarda kullan─▒l─▒r)
Tonaj : Bir ticaret gemisinin i├ž hacminin hesaplanmas─▒ ile bulunan ta┼č─▒ma kapasitesi.
Tonilato : Gemilerin i├ž hacimlerinin ifadesinde kullan─▒lan ve 2.83 metrek├╝pe e┼čit olan hacim birimi
Tonoz Demiri : Gemileri belirli bir istikamette tutmak i├žin gemilerin k─▒├ž taraflar─▒ndan bir tele ba─čl─▒ olarak att─▒klar─▒ demir. Tonoz demirleri g├Âz demirlerinin ├╝├žte biri a─č─▒rl─▒─č─▒ndad─▒r.
Top Dirisas─▒ : Bir topun sa─ča veya sola d├Ând├╝r├╝lmesi.
Top Kunda─č─▒ : Topun be┼či─čini k├╝rs├╝ye ba─člayan tertibat.
Top Palangas─▒ : A─č─▒r i┼člerde kullan─▒lan iki dilli iki makaradan yap─▒lm─▒┼č palanga.
Topa├ž : Filika k├╝reklerinin filikadan i├žeride kalan ve tutulan k─▒s─▒mlar─▒
Topuk : Dik vaziyette duran direk ├žubuklar─▒n g├╝verteye bakan alt taraflar─▒. Kanca g├Ânderlerinin kancas─▒z olan alt taraflar─▒
Topuk Atlamak : Seyir halindeki bir geminin bir s─▒─čl─▒ktan omurgas─▒n─▒n s─▒─čl─▒─ča s├╝rt├╝nerek ge├žmesi
Topuz : Resmi g├╝nlerde alay sancaklar─▒ ile beraber veya alay sanca─č─▒ ├žekilmeksizin yaln─▒z olarak direk ┼čapkalar─▒na ├žekilen milli bayrak. Topuz Bayra─č─▒ mezestre edilmez.
Torna├žark : Uzun m├╝ddet makine/cihazlar ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmad─▒─č─▒ zamanlarda makine /cihazlar─▒n aksam─▒n─▒n tutmamas─▒ ve al─▒┼čmas─▒ ve olabilecek ar─▒zalar─▒n tespiti maksad─▒yla makine ve cihazlar─▒n ├žal─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒ i┼člemi.
Tornistan : Gemi veya teknelerin makinelerini ├žal─▒┼čt─▒rarak geriye do─čru gitmeleri
Torno : Bir dilli makara
Tramola : Yelken seyrinde r├╝zgar ├╝st├╝ne ├ž─▒karak kontra de─či┼čtirmek.
Trandil : Ege/Akdeniz bal─▒k├ž─▒/s├╝ngerci yelkenli teknesi.
Transatlantik : Okyanuslar ├Âtesi, okyanuslar aras─▒
Transit Gemi : Yabanc─▒ bir limandan ba┼čka bir yabanc─▒ limana gitmek ├╝zere ├╝lke karasular─▒ndan(durmaks─▒z─▒n veya dursa bile y├╝k/yolcu indirmeden) ge├žen gemi.
Transit Kerterizi : De─či┼čik iki mevkide bulunan maddelerin bir do─čru ├╝zerinde bulundu─ču an ve bu iki maddeden al─▒nan kerteriz
Trata : Bal─▒k├ž─▒l─▒k i├žin yap─▒lm─▒┼č ortalar─▒ havuzlu ┼čalopalar
Travers Yapmak : A├ž─▒kta e─členmek
Tuca : Halatlar─▒n, merkezden ├ževreye do─čru tek kat olarak roda edilme ┼čeklidir.
Tul : Boylam
Tumba : Herhangi bir ┼čeyi alt├╝st etmek.
Tumba Tirinket : Orsa alabanda tramola manevras─▒nda pruva serenlerinin p─▒rasya edilip bir kuntradan di─čer kuntraya ge├žmesi i├žin verilen komut

U├žkurluk : Milli ve i┼čaret sancaklar─▒ ile fors ve flandralar─▒n, i├žinden u├žkurluk savlolar─▒n─▒n ge├žti─či beyaz kuma┼čtan yap─▒lm─▒┼č k─▒s─▒m.
U├žkurluk Savlosu : U├žkurluklar─▒n i├žinden ge├žen ve ├ž─▒malar─▒nda i┼čaret sancak kilidi bulunan savlo.
U├žkuru Sarkmak : Donan─▒m halatlar─▒n─▒n gemicili─če uygun olmayan ├žirkin bir ┼čekilde sark─▒p sallanmas─▒
U├žurmak : F─▒rt─▒na nedeniyle arma seren ve yelkenlerin kopup u├žmas─▒ (Arma budatmak)
Umman : Okyanus
Uskuna : Pruva dire─či kabasorta armal─▒, grandi dire─či s├╝bye armal─▒ iki direkli yelkenli tekne.
Uskunca : Topun namlu i├žini temizlemek i├žin birbirine viral─▒ olarak ge├žen ve bir ucunda tel veya k─▒l f─▒r├žas─▒ bulunan g├Ânder.
Uskundura : ├çift pervaneli gemilerin pervaneleri hizas─▒nda ve su kesiminin biraz yukar─▒s─▒nda bulunan ve k├╝├ž├╝k deniz ara├žlar─▒n─▒n su ├žekmesi sebebiyle pervanelere yakla┼čmalar─▒n─▒ ├Ânleyen yar─▒m daire ┼čeklindeki ├ž─▒k─▒nt─▒lar.
Uskur : Pervane
Uskuta : Yelkenleri a├žmak yada tutturmak i├žin alt k├Â┼čelerine ba─članan donan─▒m ipleri
Usturma├ža : Birbirinin ├╝zerine veya r─▒ht─▒ma yana┼čan teknelerin bordalar─▒n─▒n zarar g├Ârmemesi i├žin araya koyduklar─▒ a─ča├ž, lastik, plastik veya halatlardan yap─▒lm─▒┼č olan, balon, silindir, tekerlek bi├žimindeki yast─▒k.
Usturma├ža Tutmak : Yana┼čan bir geminin bordas─▒ndan r─▒ht─▒m─▒n yeteri kadar alt─▒nda usturma├žay─▒ elle tutarak indirmek.
Usturpa : Gemilerde temizlik i┼člerinde kullan─▒lan bez yada halat par├žas─▒.
Uzatma A─člar─▒ : K─▒y─▒dan denize uzat─▒lan bir t├╝r bal─▒k a─č─▒.
Uzun D├╝d├╝k : D├Ârt ila alt─▒ saniye s├╝reli d├╝d├╝k sesi.

├ť├ž Direkli Gabyal─▒ Uskuna : Pruva dire─činde yaln─▒z gabya ve babafingo yelkeni bulunan ve iki dire─či s├╝bye donan─▒m olan uskunalar
├ť├ž Direkli S├╝bye Armal─▒ Uskuna : ├ť├ž dire─či de yan yelkenleri ile donat─▒lm─▒┼č yelken gemisi.
├ťst Tava : Borda iskelelerinin g├╝verte hizas─▒nda bulunan d├╝z k─▒sm─▒.
├ťst├╝p├╝ : Katranl─▒ halat eskilerinin didiklenmi┼č hali. Paspas ,temizlik veya kalafat yapmakta kullan─▒l─▒r
├ťzerine D├╝┼čmek : R├╝zgar yada ak─▒nt─▒ veya yanl─▒┼č manevra sonucu bir deniz vas─▒tas─▒n─▒n ba┼čka bir deniz vas─▒tas─▒na ├žarpma durumuna gelmesi

Varagele : ─░ki nokta aras─▒nda gerilmi┼č olan kuvvetlice bir halat ├╝zerinde hareket eden bir makaraya ba─čl─▒ sepet veya iskemle donan─▒ml─▒ insan veya e┼čya ta┼č─▒mak i├žin kullan─▒lan donan─▒m. Denizde seyreden iki gemi aras─▒nda personel nakli veya ikmal i├žin kullan─▒l─▒r.
Varagele Halat─▒ : Varagele i├žin iki yer aras─▒na gerilen ve ├╝zerinde tek dilli makaralar bulunan halat
Varda : Dikkat, savul, uzakla┼č anlam─▒nda
Vardaband─▒ra : Gemiden gemiye, gemiden sahile veya sahilden gemiye g├Âr├╝n├╝r muhabere cihazlar─▒yla (simafor, ─▒┼č─▒ldak, muhabere sancaklar─▒ vb.) verilen mesajlar─▒ okumak, yazmak ├╝zere yeti┼čtirilmi┼č personel.
Vardaba┼čo : Demir at─▒laca─č─▒ zaman veya ambara y├╝k indirilirken ├ževrede bulunanlar─▒ uyarmak i├žin kullan─▒lan deyim.
Vardakorda : Ana ├žarm─▒klara s├╝rt├╝nen selvi├želerin a┼č─▒n─▒p kopmamalar─▒ i├žin ├žarm─▒klar ├╝zerine konulan oluklu a─ča├žlar.
Vardakosta : Eskiden k─▒y─▒ koruma gemileri i├žin kullan─▒lan deyim.
Vardakova : Vas─▒talar─▒n tutunup ba─člamalar─▒ i├žin yan mataforalardan sarkan dikey halatlar.
Vardamana : Borda iskelesine yana┼čan vas─▒tadan ├ž─▒kan personelin tutunmalar─▒ i├žin iskelenin vardevele puntellerinden ge├žirilen halatlar.
Vardamana Cevizi : Vardamana halat─▒n─▒n ├ž─▒mas─▒na yap─▒lan ceviz
Vardasilo : Vardeveleler ├╝zerine a├ž─▒lan yan tenteler; Gemilerde bir yerden di─čer yerin g├Âr├╝nmemesi i├žin yelken bezinden yap─▒lan b├Âlme; Gemilerin sahile verdikleri iskelelerin vardevele puntelleri ├╝zerine ge├žirilmi┼č gemi ismi ve borda numaralar─▒ yaz─▒lm─▒┼č yelken bezi.
Vardevele Halat─▒/Teli : Teknelerin k├╝pe┼čtelerinde ve borda iskelelerinde yolcu/m├╝rettebat─▒n korunmas─▒ i├žin dikilmi┼č bulunan sabit veya yatar-kalkar puntellerin ├╝zerine yatay olarak ge├žirilmi┼č halat veya tel.
Vardevele Punteli : Vardevele halatlar─▒n─▒n ge├žmesi i├žin yal─▒ k├╝t├╝kleri ├╝zerindeki papu├žlar─▒ ge├žirilen ve ├╝zerinde delikleri bulunan puntel.
Vardiya : Gemilerde birbirini izleyen genellikle d├Ârder saatlik n├Âbet
Vardiya Subay─▒ : Gemilerde gemi komutan─▒n verdi─či seyirle ilgili g├Ârevleri yerine getiren, geminin seyir emniyeti i├žin gerekli seyir hesaplar─▒n─▒ yapan ve vardiyada bulunan personeli kontrol eden subay.
Vardiyan : Komutan veya vardiya ve n├Âbet├ži subaylar─▒ taraf─▒ndan verilen emirleri ilgililere ula┼čt─▒rmak i├žin seyirlerde k├Âpr├╝ ├╝st├╝nde, limanda demirli iken lumbar a─čz─▒nda bulunan personel.
Vardiyan Halat─▒ : ┼×amand─▒raya ba─čl─▒ yatan gemilerin sakin havalarda ┼čamand─▒ra ├╝zerine giderek ├žatmamas─▒ i├žin civadra veya uskundura civadralar─▒n─▒n cundas─▒ndan donat─▒larak ┼čamand─▒ran─▒n anelesine ba─članan halat
Varka : Kaba ve iri yap─▒l─▒ ayna k─▒├žl─▒ bir t├╝r kay─▒k
Vasat : Bir geminin orta k─▒sm─▒.
Ve├žhe : Y├Ân, bak─▒┼č a├ž─▒s─▒
Veledibarka : F─▒rt─▒nal─▒ havalarda pruva ana istiralyas─▒ ├╝zerine a├ž─▒lan flok yelkeni.
Velena : Direkler aras─▒nda istrelyalar ├╝zerine a├ž─▒lan ├╝├žgen yelken(ler).
Velestralya : Pruva ana direklerinin gerisinde ve ├╝zerinde bulunan yar─▒m serenler
Velestralya Yelkeni : Velestralyalar ├╝zerine a├ž─▒lan yelkenlere denir.
Vento : Bumbalar─▒ ve mataforalar─▒ bir taraftan di─čer tarafa dirisa edebilmek ve sabit tutabilmek i├žin cundalar─▒ndan al─▒nan halatlar. Bu halatlar gerekirse palangalara da ba─član─▒r.
Veta : Bir palangada halat─▒n makaralar aras─▒nda i┼čleyen b├Âl├╝m├╝
Vetet : K─▒y─▒ boyunca yap─▒lan ├Âl├ž├╝mlerde y├Ânleri kestirilecek noktalara dikilen direk.
Vi─čle : Harp ve ticari gemilerin direklerine g├Âzc├╝lerin n├Âbet tutmalar─▒ i├žin yap─▒lm─▒┼č yer.
Vin├ž : Gemiye y├╝k al─▒p vermede kullan─▒lan, ambar a─č─▒zlar─▒na yak─▒n olarak konmu┼č hidrolik/elektrik ile ├žal─▒┼čan makineler.
Vira : Viday─▒, c─▒vatay─▒, ─▒rgat veya vinci sarma y├Ân├╝nde ├ževirmek i├žin verilen komut.
Vira Demir : Fundo edilmi┼č demirin ─▒rgat vas─▒tas─▒yla gemiye ├žekilmesi i├žin verilen komut.
Vira Etmek : Çekmek, Kaldırmak
Viya : Gemi ve veya teknenin istenilen rotaya d├Ând├╝kten sonra, bulunulan rotada seyredilmesi i├žin serd├╝mene verilen komut.
Vizita : Resmi ziyaret; Gemi doktorunun hasta erat─▒ muayenesi.
Voli Yeri : Deniz ve i├ž sularda su ├╝r├╝nleri istihsaline elveri┼čli, sahile biti┼čik ve s─▒n─▒rlar─▒ belli su sahalar─▒.
Volta : Bir halat─▒n babaya veya biteye bir kez dola┼čt─▒r─▒l─▒p, ├ž─▒mas─▒n─▒n bedeni y├Ân├╝nde bulundurulmas─▒.
Volta Atmak/Etmek : Halat─▒ bir yere birka├ž kez dolayarak ba─člamak.

Ya─čc─▒ : Ticari gemilerde makine b├Âl├╝m├╝nde ├žal─▒┼čan, makinalar─▒n ya─č durumuyla ilgili gemi adam─▒
Yaka : Yelkenlerin kenar ve k├Â┼čelerine denir
K├Â┼čeler:├ç├Ârdek k├Â┼česi: ├ť├žgen (Markoni) yelkenlerde yelkenlerin bas─▒ld─▒─č─▒ (hisa edildi─či) mandar─▒n ba─čl─▒ oldu─ču ├╝st k├Â┼če.
Karula k├Â┼česi: Ana yelkende direk veya ─▒stralya dibindeki k├Â┼če. Iskota k├Â┼česi: Iskotan─▒n ba─čland─▒─č─▒ (flok, cenova) veya yak─▒n oldu─ču k├Â┼če.
Yakalar: Orsa yakas─▒: R├╝zgar─▒n girdi─či (direk veya ─▒stralya) kenar─▒.
Altaba┼čo yakas─▒: Alt yaka, bumba veya g├╝verteye yak─▒n olan kenar. G├╝ng├Ârmez yakas─▒: R├╝zgar─▒n ├ž─▒kt─▒─č─▒ kenar
Yakada Tut : Yelkenli teknelerde r├╝zgar─▒ orsada tutmas─▒ i├žin verilen komut
Yakamoz : Gece denizde bal─▒klar─▒n , tek h├╝crelilerin veya k├╝reklerin k─▒m─▒ldan─▒┼č─▒yla olu┼čan par─▒lt─▒.
Yal─▒ K├╝t├╝─č├╝ : Kemereleri kemere astar─▒ ├╝zerine iyice bindirmek i├žin kullan─▒lan ve g├╝verteden birazca y├╝ksek├že olarak i├žten geminin etraf─▒n─▒ ku┼čatan ku┼čaklar; ├ťst g├╝verte kenarlar─▒nda sular─▒n akmas─▒ i├žin k├╝pe┼čte boyunca yap─▒lm─▒┼č yar─▒s─▒ a├ž─▒k oluklar.
Yal─▒ K├╝t├╝─č├╝ Astar─▒ : A─ča├ž gemilerde yal─▒ k├╝t├╝kleri ├╝zerine alabandaya boydan boya vurulan kal─▒n kaplamalar.
Yalpa : Dalgalar─▒n bordadan al─▒nmas─▒ ile teknenin sancaktan iskeleye, iskeleden sanca─ča sallanmas─▒
Yalpa Omurgas─▒ : Teknelerin yalpalamas─▒n─▒ azaltmak i├žin karina k─▒sm─▒na ba┼čtan k─▒├ža do─čru uzanan omurga bi├žimindeki ├ž─▒k─▒nt─▒.
Yalpa Paleti : Gemiler seyir halinde iken yalpaya d├╝┼čt├╝klerinde ├╝zerlerinde bulunan vas─▒talar─▒n d├╝┼čmemesi veya hasar olmamas─▒ maksad─▒yla vas─▒ta mataforalar─▒ cundalar─▒ndan matafora ├╝zerindeki ko├ž boynuzlar─▒na volta edilmi┼č bosalara ├žapraz olarak ve vas─▒talar─▒n ├╝zerinden dola┼čt─▒r─▒lan bez veya halattan yap─▒lm─▒┼č ku┼čaklar.
Yan Mataforas─▒ : Bordalara dik olarak bulunan i├žeri ve d─▒┼čar─▒ albura edilebilen limanda denize indirilmi┼č vas─▒talar─▒n ba─čland─▒─č─▒ ├╝zerinde personelin inip ├ž─▒kmas─▒ i├žin ┼čeytan ├žarm─▒klar─▒ donat─▒lm─▒┼č matafora
Yan Yelkenler : Yar─▒m serenler ve gizler ├╝zerine a├ž─▒lan yelkenler ve floklar.
Yana┼čmak : Aborda.
Yandan Çarklı : Yandan pervaneli (davlumbaz)gemiler.
Yap─▒┼čmak : Bir halat─▒ kuvvetli tutup ├žekmek.
Yaprak : Yelkenleri olu┼čturan branda bezlerinin ve sancaklar─▒ olu┼čturan ┼čalilerin enine denir. Milli sancaklar─▒n b├╝y├╝kl├╝kleri yaprak adetleri ile ├Âl├ž├╝l├╝r; bir, iki ve ├╝├ž yaprakl─▒ gibi ifade edilir.
Yapraklamak : Yelkenlerin bo┼čalarak bayrak gibi dalgalanmas─▒.
Yarda : 0.941 metre uzunlu─čunda ├Âl├ž├╝ birimi. Bir mil 2000 yarda.
Yard─▒m : Bir geminin veya gemide bulunan ┼čeylerin, ├╝├ž├╝nc├╝ ki┼čilerin yard─▒m─▒yla deniz kazas─▒ndan kurtar─▒lmas─▒.
Yard─▒mc─▒ Makine : Gemilerin ana makinelerinin ├žal─▒┼čmalar─▒na yard─▒mc─▒ akaryak─▒t tulumbalar─▒, hava k├Âr├╝kleri, su tulumbalar─▒, jenerat├Ârler gibi makineler.
Yar─▒m Latin Yelkeni : Bosa yakalar─▒ latin yelkenine g├Âre biraz uzun olan ve genellikle a┼č─▒rmal─▒ olarak kullan─▒lan yelken.
Yar─▒m Oturak : Filikalarda k├╝rek ├žekerken ayak dayan─▒lan a─ča├ž basamak.
Yar─▒may Iskarmoz : K├╝reklerin ├žekilmesi i├žin k├╝pe┼čte ├╝zerindeki deliklere ge├žirilen ve u├ž k─▒s─▒mlar─▒ hilal ┼čeklinde olan ─▒skarmoz.
Yaslamak : Bir teknenin hareket kabiliyetini kaybederek, ak─▒nt─▒ veya r├╝zgar etkisi ile bir r─▒ht─▒ma veya ba┼čka bir tekne ├╝zerine d├╝┼čmesi yamanmas─▒.
Yat─▒ : Askeri ├Â─črencilerin veya erat─▒n m├╝saade edilen akrabalar─▒nda gece kalma izni
Yat─▒m : Gemi direklerinin k─▒├ž tarafa do─čru olan e─čimi.
Yatmak : Bir geminin sancak veya iskeleye yat─▒k olmas─▒; Bir mevkide demirleyip zaman─▒ orada ge├žirmek.
Yede─če Almak : Bir geminin bir ba┼čka gemiyi ba─člay─▒p ├žekmesi (yedekleme).
Yede─če Girmek : Bir geminin ba┼čka bir gemi taraf─▒ndan ├žekilmesi (yedeklenmek).
Yedek Bitas─▒ : Yedekleme halat─▒n─▒ volta etmede kullan─▒lan baba.
Yedek Boyu : Yedek ├žeken geminin k─▒├ž─▒ ile yedeklenen geminin ba┼č─▒ aras─▒nda kalan yatay mesafe.
Yedek Halat─▒ : Yedekleme i┼čleminde kullan─▒lan halat.
Yedirmek : Maruz kal─▒nan bir ┼čiddetin etkisini a─č─▒r a─č─▒r azaltmak maksad─▒yla kar┼č─▒ konulan eylem; Denizli havalarda d├Ân├╝┼člerin birden yap─▒lmamas─▒ k├╝├ž├╝k k├╝├ž├╝k d├╝men a├ž─▒s─▒yla d├Ân├╝lmesi.
Yeke : D├╝men ba┼č─▒na tak─▒l─▒p d├╝menin istenilen tarafa bas─▒lmas─▒ i├žin kullan─▒lan demir veya a─ča├žtan yap─▒lm─▒┼č kol.
Yelken : R├╝zgar kuvvetiyle hareket eden gemilerde r├╝zgar─▒ toplamak i├žin yan yana dikilmi┼č bezlerden meydana getirilmi┼č ve kullan─▒ld─▒─č─▒ yerlere g├Âre de─či┼čik bi├žimlerde olan y├╝zeyler. Yelkenler direklere, ├žubuklara, serenlere, istiralyalara a├ž─▒l─▒rlar ve ├╝zerine a├ž─▒ld─▒klar─▒ yerlerin isimleri ile s├Âylenirler. Yelkenler kare, d├Ârt k├Â┼če ve ├╝├ž k├Â┼čeli olmak ├╝zere yap─▒l─▒r.
Yelken A├žmak/Basmak : Yelkenleri a├ž─▒p hareket etmek.
Yelken Bo┼čaltmak : Orsa alabanda tramola ederken yelkendeki r├╝zgar─▒ ├ž─▒karmak.
Yelken Doldurmak : Yelkenleri r├╝zgarla ┼či┼čecek bi├žimde d├╝men kullanmak.
Yelken K├Ârletmek : Yelkenleri u├žurmamak i├žin f─▒rt─▒na ├Âncesinde yelkenleri tamamen sarmak veya camadana vurmak.
Yelken S├Ând├╝rme : R├╝zgarlar─▒n fazla artmas─▒ durumunda yelkenlerin azalt─▒lmas─▒.
Yelken U├žurmak : R├╝zgar ┼čiddetinden ├Ât├╝r├╝ yelkenin par├žalanmas─▒.
Yelken ├ťzerinde : Yelkenle seyir durumu.
Yelkenel : Yelken bi├žen, tamir eden usta.
Yelkenli Tekne : Varolsa bile y├╝r├╝ten makinesinin kullan─▒lmamas─▒ ┼čart─▒yla, yelken ile seyreden tekne.
Yelpaze : D├╝menin su i├žindeki en geni┼č k─▒sm─▒.
Yeti┼čen Tekne : Ayn─▒ kontra ve y├Ânde giden ve ├Ândekine yakla┼čan tekne.
Y─▒ld─▒z : Kuzeyden esen r├╝zgar.
Yisa : Bir halat─▒ hamle hamle ├žekmek; hep birlikte yap─▒lan i┼člerde ├žal─▒┼čanlar─▒ gayrete getirmek i├žin ba─č─▒r─▒lan s├Âzc├╝k.
Yisa Beraber : Hep beraber, topluca.
Yisa K├╝rek : K├╝reklerin topa├žlar─▒na basarak k├╝rek palalar─▒n─▒n yukar─▒ya gelecek ┼čekilde kald─▒r─▒lmas─▒ i├žin verilen komut.
Yol Kesmek : Bir geminin h─▒z─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒.
Yol Vermek (Yolundan ├ž─▒kmak) : Bir geminin h─▒z─▒n─▒n artt─▒r─▒lmas─▒ veya ├žarp─▒┼čma rotas─▒nda iken sancak veya iskeleye d├Ânerek mevcut rotadan ayr─▒lmak.
Yola Elveri┼čli Gemi : Denize elveri┼čli olan gemi. Te┼čkilat─▒, y├╝kleme durumu, yak─▒t─▒, kumanyas─▒, gemi adamlar─▒n─▒n yeterlili─či ve say─▒s─▒ bak─▒mlar─▒ndan yapaca─č─▒ yolculu─čun tehlikelerine kar┼č─▒ koyabilmek i├žin gerekli nitelikleri b├╝nyesinde bulunduran gemi.
Yolcu Gemisi : Onikiden ├žok yolcu ta┼č─▒yan ticaret gemisi.
Yolcu Motoru : Tam boylar─▒ 42 metreden az olan ve liman sefer b├Âlgesi i├žinde veya merkez iskelesinden 25 milden uzakla┼čmadan g├╝n├╝birlik yolcu ta┼č─▒yan ticaret gemisi.
Yollu Gitmek : Bir geminin m├╝mk├╝n oldu─ču kadar s├╝ratle ilerlemesi durumu.
Yoma : 5-8 burgatal─▒k, 3 veya 4 kollu, sa─ča b├╝k├╝ml├╝ olarak yap─▒lm─▒┼č kal─▒n lif halat. Yomalar r─▒ht─▒m ve ┼čamand─▒ralara ba─člamada ve yedek halat─▒ olarak kullan─▒l─▒r.
Yoma Ba─č─▒ : Ayn─▒ kal─▒nl─▒kta olmayan iki halat─▒ birbirine ba─člayan ba─č.
Yoma B├╝k├╝m├╝ : Halat kollar─▒ b├╝k├╝m├╝n├╝n tersine b├╝k├╝lmesi ile yap─▒lan ├╝├ž kollu halat.
Yufka Su : S─▒─č su.
Yumru : Sandal veya gemi bordalar─▒na yap─▒lan koruyucu a─ča├ž ├ž─▒k─▒nt─▒lar.
Y├╝k : Bir geminin ta┼č─▒mak i├žin ald─▒─č─▒ mal.
Y├╝k Gemisi : Y├╝k ta┼č─▒yan ve ta┼č─▒yaca─č─▒ yolcu say─▒s─▒ onikiyi (dahil) ge├žmeyen ticaret gemisi.
Y├╝k Kaportas─▒ : Y├╝klerin bordalardan al─▒n─▒p ├ž─▒kar─▒lmas─▒ i├žin gemilerin bordalar─▒nda ve su kesimlerinin yukar─▒s─▒nda a├ž─▒lm─▒┼č kaportalar.
Y├╝kleme : Ticari y├╝klerin y├╝kleme plan─▒na uygun olarak gemi ambarlar─▒na al─▒nmas─▒.
Y├╝kleme Liman─▒ : Geminin ta┼č─▒yaca─č─▒ y├╝kleri ald─▒─č─▒/alaca─č─▒ liman.
Y├╝klemek : Gemiye y├╝k almak.
Y├╝kleyici : Gemiye y├╝k veren.
Y├╝kl├╝ Su Hatt─▒ : Geminin alabilece─či azami y├╝k├╝n de─čerini belirleyen ve geminin bordas─▒nda, markalanm─▒┼č olan hatt─▒r. S…WL olarak g├Âsterilmi┼čtir.
Y├╝kselmek : Bir yelken gemisinin yapt─▒─č─▒ orsas─▒na seyirlerde r├╝zgar alt─▒na d├╝┼čmeyip istenilen tarafa do─čru seyretmesi.
Y├╝zd├╝rmek : Batm─▒┼č veya karaya oturmu┼č bir gemiyi y├╝zer duruma getirmek.
Y├╝zer Havuz : Gemilerin karina ve sintine bak─▒mlar─▒ ile di─čer onar─▒mlar─▒n─▒n yap─▒labilmesi i├žin gemilerin i├žine girdikleri ve b├Âlmelerine su alarak dalan sonra suyu tahliye ederek su ├╝zerine ├ž─▒kabilen sa├žtan yap─▒lm─▒┼č yap─▒.

Zabit : Ticaret gemilerinde emir ve komuta yetkisine sahip gemi adam─▒. Silahl─▒ Kuvvetlerde subay.
Zahiri R├╝zgar : Hakiki r├╝zgar─▒n s─▒f─▒r oldu─ču bir ortamda hareketin aksine bir r├╝zgar olu┼čur. Seyir halindeki bir geminin hareketi ile olu┼čan b├Âyle r├╝zgara geminin r├╝zgar─▒ denir. Geminin r├╝zgar─▒ ile hakiki r├╝zgar─▒n birle┼čimi ile olu┼čan ve gemide hissedilen r├╝zgara da (ZAH─░R─░ R├ťZGAR) denir.
Zehirli Boya : Deniz yarat─▒klar─▒n─▒n gemi karinas─▒na tutunmalar─▒n─▒, ├╝remelerini ├Ânlemek i├žin kullan─▒lan boya
Zeval : ├ľ─čle zaman─▒.
Z─▒mba Varakolas─▒ : Z─▒mbalar─▒ ├žakmakta kullan─▒lan b├╝y├╝k ├žeki├ž
Z─▒pk─▒n : Eskiden b├╝y├╝k bal─▒klar─▒ avlamada, g├╝n├╝m├╝zde ise dalarak avlanmada kullan─▒lan bir ucu damakl─▒ di─čer ucu savlo ile t├╝fe─če ba─čl─▒ karg─▒.
Z─▒pk─▒nc─▒ : B├╝y├╝k bal─▒k avlamada z─▒pk─▒n atanlar.
Z─▒rh G├╝verte : Eski z─▒rhl─▒ harp gemilerinde mermilerin delip ge├žmemesi i├žin konan ├želik g├╝verte
Z─▒vana : Dik olarak durmas─▒ gereken direk veya dikmelerin topuk k─▒s─▒mlar─▒n─▒n kare veya yuvarlak ┼čekilde yontulmas─▒ ile meydana gelen k─▒s─▒m. Z─▒vanalar ─▒ska├žalara ge├žirilmek suretiyle oturtulurlar.
Zifos : Direk ┼čapkas─▒ ile kontra babafingo ├žubu─ču aras─▒ndaki genellikle beyaza boyanan k─▒s─▒m.
Zincir : Baklalar─▒n birbirine eklenmesiyle suretiyle meydana gelen ve ├že┼čitli maksatlar i├žin kullan─▒lan ├žekme g├╝c├╝ kuvvetli madeni halkalar dizisi.
Zincir Bosa : Demirledikten sonra zincir a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒n ─▒rgata binmemesi i├žin bir ├ž─▒mas─▒ g├╝vertedeki bir mapaya sa─člamca kilitlenmi┼č ├╝zerinde liftin uskuru ve bosa kilidi bulunan k─▒sa zincir.
Zincir Boya ─░┼čaretleri : Her kilit zincirin sonunda bulunan a├ž─▒l─▒r baklalar─▒n her iki taraf─▒ndaki baklalara vurulan boya.
Zincir G├╝verte Lo├žas─▒ : Demir zincirinin, zincirli─če ─▒rgattan a┼ča─č─▒ya inerken i├žinden ge├žti─či sa─člam yap─▒l─▒ boru.
Zincir Kalomas─▒ : Demir ├╝zerinde bulunan gemilerin denizde bulunan zincir miktar─▒na denir. Kaloma, demir mevkiine g├Âre verilir. Bu da genel olarak ├žok derin olan yerlerde derinli─čin 5 misli, ├žok derin olmayan yerlerde derinli─čin 3 misli olarak kabul edilir.
Zincir Kilidi : Zincirlerin bak─▒mlar─▒na ve gerekti─činde de─či┼čtirilmelerini kolayla┼čt─▒rmak amac─▒ ile yekpare zincir yerine kullan─▒lan 12,5 veya 15 kula├žl─▒k uzunlu─ča ayr─▒lm─▒┼č zincir b├Âl├╝m├╝ne (B─░R K─░L─░T Z─░NC─░R) denir.
Zincir Manikas─▒ : Zincirlikten g├╝verteye ├ž─▒kan zincirin ├ževreye hasar vermemesi i├žin yap─▒lm─▒┼č kal─▒n sa├ž boru
Zincir Sapan : A─č─▒r y├╝klerin kald─▒r─▒lmas─▒ i├žin yap─▒lm─▒┼č sapan
Zincirlik : Teknelerin ba┼č taraf─▒nda ba┼čalt─▒nda demir zincirlerinin muhafaza edildi─či yer.
Zoka : U├ž taraf─▒nda sar─▒msak dilimi bi├žiminde kur┼čun bulunan bir ├že┼čit bal─▒k i─čnesi [olta]

Bu konuyu oyla!
[Toplam: 1 Ortalama: 5]
(Visited 3 times, 1 visits today)

Benzer konular

Leave a Comment